Diyarbakır'da çiftçi şartlarında demonstrasyonu kurulan tritikale bitkisinden olumlu sonuç alındığı, bitkinin yaşanan kuraklıktan etkilenmediği bildirildi
Tritikale bitkisi, buğday ve çavdar melezinden ABD, Polonya, Kanada ve Meksika gibi bir çok ülkede uzun süre devam eden ıslah çalışmaları sonucu marjinal, fakir tarım alanlarından dekardan alınan verimi artırmak suretiyle, hızla artan dünya nüfusunun gıda ihtiyacını karşılamak amacıyla geliştirildi. Tritikale elde edilmesinde yapılan melezlemede ana bitki olarak buğday ve baba bitki olarak çavdar kullanılıyor.
Diyarbakır'ın Hani ilçesinde iki çiftçinin arazisinde toplam 15 dekar alanda kurulan tritikale demonstrasyonunun her aşaması teknik elemanlar tarafından takip edildi. Buğday ve çavdar bitkisinin melezi olan tritikale bitkisi Güneydoğu'da bu yıl yaşanan kuraklıktan da etkilenmedi. Aynı zaman da soğuğa ve dona karşı da dayanıklı olan bu bitkinin önümüzdeki yıllarda ekiminin yaygınlaşması bekleniyor.
Buğdayın verim ve kalitesi ile çavdarın ekstrem koşullarda yetişebilme özelliklerini bünyesinde birleştiren tritikale'nin, kullanılmayan tarım arazisi veya diğer tahıllardan yüksek verim alınamayan alanlarda ekimi yapıldığında; hem bu alanların değerlendirilmesi hem de çiftçinin gelirinin artması bekleniyor. Tritikale bitkisinin yetiştirilmesiyle arpaya alternatif olarak gerek besicilik yapan işletmelere gerekse de Güneydoğu'da bulunan yem fabrikalarına kesif yem için hammadde sağlanmış olacak.
Tritikalenin buğdayda olduğu gibi kışlık, fakültatif ve yazlık tipleri bulunuyor. Türkiye'de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nca üretim izinli olan tritikale tohumlarında azda olsa yabancı tozlaşma olduğundan iki-üç yılda bir üreticiler tarafından tohumlukları yenilenmesi gerekiyor. Tritikale, makarnalık baba ebeveynden gelen özellikler ile yetersiz yağış alan kurak tarım alanlarına iyi uyum gösteriyor ve diğer tahıllara göre birim alandan daha yüksek tane verimi alınıyor.
TRİTİKALENİN YETİŞTİRİLMESİ
Tritikale her tür toprak koşulunda yetişmesine rağmen, özellikle Kıraç koşullarda buğdaya ve arpaya göre daha verimli oluyor. Tritikale tarımında toprak hazırlığı buğday bitkisinde olduğu gibidir. Azaltılmış toprak işlemesi ve sürdürülebilir tarım ilkeleri doğrultusunda pamuk, mısır, ayçiçeği, gibi yazlık ürünlerin hasadından sonra bitki artıkları tarlada goble disk ile iyice parçalanıp toprağa karıştırılarak 10-12 cm derinlikte yüzeysel işlenmiş bir tohum yatağı hazırlanır.
Gerekirse tarla yüzeyi tırmık yardımıyla düzgün hale getirilir. Tritikale, Anadolu'nun iç bölgelerde ve Trakya'da ekim ayında, Akdeniz-Ege sahil kuşağı ile Güneydoğu Anadolu'da kasım ve aralık aylarında ekilebilir. Dekara 20 kilogram civarında tohum yeterli olmakta. Normal hububat mibzeri ile 5-6 cm derinliğe ekim yapılabilir. Ekim öncesi tohumluklar sistemik ilaçlarla sürme gibi hastalıklara karşı ilaçlanmalıdır.