[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]
Evet eminim.Sarı açelya.
E Komisyonu'na göre (Kommission E: Almanya Sağlık Bakanlığının bitkisel preparatların hazırlanması ve ruhsatlandırılmasından sorumlu komisyonu), ormangülü (açalya) yaprağı etkisizliği ve zehirliliği nedeniyle tedavide kullanılmamalıdır.
Hipertansiyon, kas ve eklem romatizması, kas ağrıları, nevraljiler, siyatik ağrıları, trigeminus nevraljisi, migren ve diğer başağrıları, interkostal nevralji, gut hastalığı, idrar yolları taşları ve yaşlılık şikayetlerinde etkisizdir.
Rhododendron türlerinin yaprak, çiçek, meyva ve poleni zehirli bileşikler (andromedotoksin gibi) içerir. Türkiye'de insanların bitki ile zehirlenmesi nadirdir, zehirlenmeler daha çok Karadeniz bölgesinde arıların bitkinin nektarıyla yaptıkları deli bal ile olur.
Zehirlenme belirtileri tükrük salgısında artma, bulantı-kusma, karın ağrısı, ishal, denge bozuklukları, nefes darlığı, santral uyarılma, felçler, deri ve mukozalarda yanma ve kaşıntı şeklindedir. Ağır zehirlenmeler kan basıncında düşme, kalp hızında yavaşlama, kasılmalar, kalp yetmezliği ve solunum durmasına bağlı ölüme neden olabilir.
Tedaviye glikoz serumu ve i.v. 1 mg atropin ile başlanır. Drogun içerdiği arbutine bağlı kronik hidrokinon zehirlenmesi de gelişebilir.
Genç yaprak sürgünlerini veya çiçekleri yiyen koyun ve keçilerde tehlikeli zehirlenmeler görülür.
Alpgülü (Rhododendron ferrugineum L.) mayıs-ağustos aylarında kırmızı-mor çiçekler açan, derimsi yapraklı, kışın yaprak dökmeyen bir çalı olup Türkiye'de yetişmez.
Türkiye'de hepsi de Karadeniz bölgesinde yetişmekte olan, 6 kadar ormangülü (Rhododendron) türü bulunmaktadır. Bunlar beş taçyapraklı, mor, beyaz ya da sarı çiçekleri olan ağaççıklardır:
Rhododendron ponticum L. (komar, mor ormangülü, karaağu): 10 m'ye kadar boyunda, kışın yaprak dökmeyen ağaççık. Yaprakları derimsi, marttan ağustosa kadar açan çiçekleri mavimsi-mordur. Beyaz çiçekli bir varyetesi de vardır. Kuzey Anadolu ve Trakya'nın ormanlık bölgelerinde, 0-1800 m yükseklikte yetişir. Zehirlidir.
Rhododendron luteum SWEET = R. flavum G. DON = Azalea pontica STEVENSON (sarı ormangülü, yelçiçeği, zifin, sarıağu): 4 m'ye kadar boyunda, kışın yapraklarını döken, nisan-ağustos aylarında sarı çiçekler açan ağaççık. Kuzey Anadolu, Trakya ve Kuzey Ege'de, 0-2000 m yükseklikteki ormanlarda ya da kayalık taşlı kurak yamaçlarda yetişir. Zehirlidir.
Rhododendron ungernii TRAUTV. (ak ormangülü, beyaz ormangülü): 4 m'ye kadar boyunda, kışın yaprak dökmeyen, haziran-temmuz aylarında beyaz çiçekler açan ağaççık. Doğu Karadeniz ormanlarında, 0-2200 m yükseklikte yetişir.
Rhododendron caucasicum PALLAS (kafkas ormangülü, beyaz komar): kışın yapraklarını dökmez, çiçekler sarımsı beyaz ve kuvvetli kokuludur. Kuzeydoğu Anadolu'da (Rize) orman kenarlarında yetişmektedir. Zehirli değildir. Arılar nektarından kıymetli bir bal olan anzer balı yaparlar.
Rhododendron balları:
Yenilebilen anzer balı (asel): Anzer yaylasında (Rize-İkizdere) bulunan 2 köyde (Çiçekliköy ve Ballıköy) elde edilen bir bal çeşidi. Çevre halkı bu balın özelliklerinin ve kokusunun, arıların bal yapmak için, bölgede bol olarak yetişen ve beyaz komar adı verilen Rhododendron caucasicum PALLAS'tan yararlanmalarına bağlarlar. Beyaz komar çiçeği kuvvetli kokulu olup bölge halkı tarafından kuvvet verici olarak çiğ olarak da yenmektedir. Fakat Türkiye'de Anzer balı adı altında satılan bal miktarı, bölgede elde edilen Anzer balı miktarlarının en az yüz katıdır. Anzer balı özellikle yanık tedavisinde kullanılmaktadır.
Zehirli olan deli bal (acı bal, tutar bal): Doğu Karadeniz bölgesinde yetişen Rhododendron türleri (özellikle R. luteum ve R. ponticum) nektarlarından arılarca alınan usare ile yapılan zehirli bala bu bölgede deli bal denir. Hemşin (Trabzon) bölgesinde deli bal çok olmaktadır. Özellikle taze bal zehirlenme yapmaktadır. Eskimiş veya kaynatılmış balla zehirlenme olmamaktadır. Deli bal mikroskopik muayenede Rhododendron poleninin saptanmasıyla diğer ballardan ayırt edilebilir.