Tar?m Makineleri Kullan?m?nda Maliyetlerin Azalt?lmas? ?çin Öneriler


Tar?msal girdilerin maliyetleri, üretimi her geçen gün daha güç ko?ullarda sürdürmeye zorlamaktad?r. Tohum, gübre, kimyasal ilaç ve yak?t maliyetleri özellikle küçük çiftçilerimiz için y?llard?r kar??lanamaz düzeylerde seyretmektedir. Üreticilerimiz, bu ko?ullarda maliyetleri k?smen de olsa azaltman?n yollar?n? dü?ünmek durumundad?r. Baz? üreticilerimiz için maliyetlerin dü?ürülebilece?i durumlar bulunmaktad?r.
Tohum, gübre ve ilaç maliyetleri uygun makine kullan?m? ve makinelerin do?ru ayarlanmas? ile bir miktar azalt?labilir. Örne?in, hububat ekimi ülkemizde ço?unlukla f?rf?r ile yap?lmaktad?r ve dekara 20-30 kg tohum at?lmaktad?r. Oysa, ekim makinesi (mibzer) kullan?larak dekara 15-18 kg tohum kullan?ld için tohumluk maliyeti azalt?labilir. Bu?day ve arpada yaptm?z denemelerde ekim makinesi kullan?larak 15 kg/da tohumluk kullan?ldnda verimin azalmad görülmü?tür. Tabii ki at?lacak tohum miktar?n?n çimlenme oran?na, ç?k?? yüzdesine, ve tohumlu?un bin dane a??rlna ba?l? olarak öncelikli olarak hesaplanmas? gerekmektedir.
?kinci konu, gübre maliyetleri ile ilgilidir. Y?llarca toprak analizi yapt?rmam?? üreticilerimiz bulunmaktad?r. Topra??nda hangi besin maddelerinin yeterli, hangilerinin yetersiz oldu?unu bilmeden yeterince do?ru karar vermek ve do?ru miktarda gübre kullanmak mümkün de?ildir. Topra??n sorunlar?n? gidermek ve verim potansiyelinden tam olarak yararlanabilmek için düzenli olarak toprak analizleri yap?lmal?d?r. Gere?inden fazla gübre uygulay?p gübre maliyetlerini yükseltmek do?ru olmad gibi, gere?inden az gübreleme sonucu topra??n verim potansiyelinden yeterince yararlanmamak da do?ru görünmemektedir. Gübre uygulamak için kullan?lan makinelerin do?ru ayarlanmas? da çok önemlidir. Gübre da??tma makinelerinden f?rf?r ile ilgili olarak yap?lan testlere göre, imalatç? firmalar?n tavsiye etti?i ayar de?erlerinde, makine üzerinde belirtilen miktardan %30 ile %90 daha fazla gübre at?ld görülmü?tür. Bunun nedeni, kullan?lan gübrelerin (ya da tohumlar?n) cinsinin ve boyutlar?n?n farkl? olmas?d?r. Yine, yaptm?z denemelerde ayn? ayar de?erinde iki farkl? bu?day?n dekara at?lan tohumluk miktar? bir çe?itte 20 kg olurken benzer bir ba?ka çe?itte 28 kg olmaktad?r. Bu nedenle, makine üzerinde yap?lan ayarlar tarlada kontrol edilmeli ve gere?inden fazla gübre ya da tohum uygulamas?ndan kaç?n?lmal?d?r.
Üreticilerimizin maliyetleri k?sabilece?i önemli bir kalem ise yak?t masraflar?d?r. Bilindi?i gibi yak?t masraflar?, de?i?ken masraflar içinde en yüksek olan?d?r ve yak?t maliyeti, tar?m makinelerinin toplam i?letme masraflar?n?n yakla??k olarak yar?s?n? olu?turmaktad?r. En fazla yak?t tüketen i?lemler toprak i?leme ile ilgilidir. Bunlar?n içinde pulluk ile toprak i?leme (dip patlatmadan sonra) en pahal? i?lem olmaktad?r, çünkü topra?? derin i?lemek için çok fazla güç gerekmektedir. Hububat kökleri, pamuk kökleri gibi derine inmemektedir ve yakla??k olarak 20 cm derinli?e kadar ula?maktad?r. Yap?lan ara?t?rmalar, bu?day için 20 cm'den daha derin toprak i?lemenin gereksiz oldu?unu göstermektedir. 18 cm yerine 25 cm i?leme yak?t tüketimini %25 dolay?nda art?racakt?r. Pamuk ve m?s?r gibi oca?a ekilen bitkilerde ise toprak i?leme için çok fazla geçi? yap?lmakta ve yak?t tüketimi artmaktad?r. Geçi? say?s?n?n azalt?ld toprak i?leme sistemleri bulunmaktad?r. Üreticilerimiz azalt?lm?? toprak i?leme sistemleri için gerekli bilgiler için tar?m te?kilatlar?na ya da üniversiteye dan??mal?d?r.
Birçok üretici yeterince dikkatli yap?lmayan makine ayar ve bak?mlar? nedeniyle önemli say?labilecek tasarruf f?rsatlar?n? gözden kaç?rmaktad?r. Tar?msal üretimde yap?lan masraflar?n yakla??k olarak %50'si tar?m makineleri ile ili?kilidir. Birçok ki?i, makinelerin ortaya ç?kard önemli mali yükü fark etmiyor olabilir. Üreticilerimizin büyük bir k?sm?n?n tar?m makinelerini hor kulland?klar? görülmektedir. Tar?m aletleri güne?ten, ya?mur ve kardan yeterince korunmad için ekonomik ömürlerini erken tamamlamaktad?r. Tar?m makinelerinden kendi ko?ullar?na uygun olanlar?n seçilmesi, ayarlar?n?n do?ru ve bak?mlar?n?n düzenli olarak yap?lmas?, makine giderlerini en az düzeyde tutmak için ?artt?r.
Yukar?da k?saca de?inilen konularda özen gösterilmesi halinde baz? masraflar?n azalt?lmas? sa?lanabilir.