ARMUT ANAÇLARI
Armut anaçları ticari olarak ayva, armut ve diğer bazı Pyrus türleri olmak üzere 3 ana kaynaktan elde edilmektedir. Armutlar için anaç olarak Batı Avrupa’da ayva (Cydonia oblonga); Amerika’da armut (Pyrus communis) yaygın olarak kullanılmaktadır.
Armut için kullanılan ayva anaçlarının en önemli özelliği üzerindeki çeşidin ağaç büyüklüğünü kontrol etmesi ve erken meyveye yatırmasıdır. Bu anaçlar ağır killi topraklara ve kök boğazı çürüklüğüne toleranslıdır. Ayvalar dal kanserine dayanıklıdırlar. Ayva anaçlarının, armut Psylla’sı tarafından taşınan bir mikoplazmanın sebep olduğu ‘Pear decline’a dayanıklı olduğu bilinmektedir. Ayva anaçlarının kış soğuklarına, kireçli topraklarda kloroz ve ateş yanıklığına hassasiyet, toprağa iyi tutunamama ve zayıf aşı uyuşması gibi olumsuz yönleri de vardır. Armut/ayva aşı kombinasyonlarındaki uyuşma problemi genellikle Beurre Hardy gibi uyuşur bir ara anaç kullanılarak çözümlenebilir. Ayrıca ayva anaçlarının Comice ve Taylor’s Gold gibi armut çeşitleriyle uyuşma problemi olmadığı bildirilmiştir (Palmer, 2000).
Armut kökleri genellikle drene edilmiş, iyi tekstürlü topraklarda, diğer bazı meyve ağaçlarından daha iyi gelişmektedir. Sert çekirdekli meyveler ve elma üretimi için uygun olmayan killi topraklarda da iyi bir şekilde üretilebilir (Westwood, 1978 ). Armut anaçları üzerindeki çeşitler genellikle yavaş meyveye yatar ve ayva üzerindekilere göre daha büyük ağaçlar yaparlar. Toprağa iyi tutunan ve uyuşmazlık problemi göstermeyen armut anaçları, ateş yanıklığı (eğer Old Home ailesinden bir anaç kullanılırsa) ve pear decline’a dayanıklıdır. Ayrıca armut anaçları kış soğuklarına, kireçten kaynaklanan kloroza ve killi topraklara toleranslıdır. Armut anacı olarak Williams çeşidinin yozları Amerika’da yaygın kullanılmaktadır (Palmer, 2000).
Armut için anaç olarak kullanılan diğer türler P. betulifolia ve P. calleryana’dır. P. betulifolia QA’dan (ayva) iki kat daha güçlüdür ve QA’ya göre biraz daha geç meyveye yatar. Toprağa bağlanması ve aşı uyuşma durumu çok iyidir. Bu türün bazı tipleri ateş yanıklığına hassas bazıları ise dayanıklıdır. Kireçten kaynaklanan kloroza hassas, kış soğukları ile ıslak ve kuru topraklara toleranslı ve pear decline’a dayanıklıdır. Armut anacı olarak toprağa tutunması ve aşı uyuşması iyi olan Pyrus calleryana, ateş yanıklığına çok dayanıklı, pear decline’a ise dayanıklıdır. Soğuk zararına ve kireçten kaynaklanan kloroza hassastır (Anonim, 2000v; Palmer, 2000).
ABD’de Provence Quince, Provence Quince BA29-c (BA 29), Winter Nellis, Williams (Bartlett), OHXF18, OHXF87, OHXF97, OHXF282, OHXF333, Quince A, Quince C, Pyrus betulaefolia ve Pyrus calleryana armutlara anaç olarak kullanılmaktadır (Anonim 1991; Anonim, 1996a; Anonim, 1997; Anonim, 1999a; Anonim 1999b; Anonim, 1999c; Anonim, 1999d; Anonim, 1999e; Anonim, 1999f; Anonim, 2000a; Anonim, 2000v)(Tablo 2).
İtalya’da ise armut yetiştiriciliği ticari olarak BA 29, MA, MC, Sydo ve Adams gibi ayva; Fox 11, Farold 40 (Daygon, OHXF 40), Farold 87 (Daytur, OHXF 87) ve armut çöğürleri gibi değişik armutlar üzerinde yapılmaktadır. (Guerriero, sözlü görüşme, Loreti, 1994; Marangoni ve Rivalta, 1995; Sansavini ve ark., 1999; Anonim, 2000b)(Tablo 2). Bununla birlikte Fieudiere, Kirschensaller, OHXF51, OHXF333, Farold 69, Farold 282, BP–1 ve CtS 212 anaçları da denenmiş fakat İtalya için uygun görülmemiştir (Guerriero, sözlü görüşme).
Fransa’da armut yetiştiriciliği BA 29, BP-1 ve Quince B anaçları üzerinde (Lafond, sözlü görüşme; Anonim, 2000c; Anonim, 2000d); İspanya’da armut yetiştiriciliğinin büyük kısmı BA 29 ve MA; az bir kısmı ise MC, Kirschensaller ve armut çöğür anaçları üzerinde yapılmaktadır (Bonany, Sözlü görüşme; Iglesias [6], sözlü görüşme)

__________________
[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]