Almanya’da ise yetiştiricilik Kirschensaller, Quince A ve Quince B anaçları üzerinde yapılmaktadır (Hartmann, sözlü görüşme).
Kuzey Avrupa ülkelerinden İngiltere’de Bartlett, Quince A, Quince C ve Quince Adams anaçları üzerinde armut yetiştiriciliği yapılırken (Anonim, 2000e; Anonim, 2000f; Anonim, 2000g), Romanya’da Alamii, Harbuzesti ve B.N.70 (Parnia ve ark., 1988 ); Çekoslovakya’da ise armut üretiminin %90’ı BA 29 ve MA ayva anaçları üzerinde yapılmaktadır. Bunların dışında H-TE-1 ve H-TE-2 armut tohum anaçları üzerinde de yetiştiricilik yapılmaktadır (Anonim, 2000h.İskandinav ülkelerinde armut yetiştiriciliği Norveç’te OHXF333 ve Pyrus communis; İsviçre’de BA 29, Quince A, Quince C ve Pyrus communis; İsveç’te ise Quince A klonu ve P.communis çöğürleri üzerinde yapılmaktadır (Hjalmarsson, sözlü görüşme; Anonim, 2000i; Anonim, 2000j; Anonim, 2000).
Armut yetiştiriciliği Kanada’da BP-1, BP-2, P-3, Winter Nelis, Bartlet, OHXF18, OHXF51, OHXF69, OHXF87, OHXF97, OHXF206, OHXF217, OHXF 333, OHXF513, OHXF515, B11 (Pyrus communis), B12 (Pyrus communis) gibi armut; BA 29, Sydo, Quince A, Quince C, Quince Adams gibi ayva ve Pyrus betulaefolia, Pyrus calleryana, Pyrus ussuriensis gibi diğer pyrus türleri üzerinde ticari olarak yapılmaktadır (Anonim, 2000l; Anonim, 2000m, Anonim, 2000n, Anonim, 2000o, Anonim, 2000p; Anonim, 2000r) (Tablo 2). Avustralya’da armutlar için anaç olarak BA 29, Quince A, Quince B, Quince C ve Pyrus calleryana (Anonim, 1996b); Yeni Zelanda’da ise BA 29, Winter Nelis, Bartlett, Quince C ve QR-193/16 kullanılmaktadır (Anonim, 2000s; Anonim, 2000ş; Anonim, 2000t). Bunlar dışında Japonya’da, Pyrus pyrifolia; Hindistan’da, P.pashia; Çinde, P.calleryana, Pyrus betulaefolia; Yugoslavya’da, Amygdalyformis; Belçika’da, QA, QC, Q Adams ayvalar için anaç olarak kullanılmaktadır (Lombard ve Westwood, 1987).
Dünyada ekonomik önemi olan bazı armut anaçlarının genel özellikleri aşağıda verilmiştir.
Quince
Cydonia oblonga’dan elde edilmiştir. Quince A, Quince B ve Quince BA 29 gibi klonları vardır. Avrupa’da yaygın kullanılmaktadır. Fakat Avustralya’da zayıf gelişme, düşük ürün ve uyuşmazlık problemleri nedeniyle pek tercih edilmemekte, Asya armutları için önerilmemektedir. Kirece hassastır, bol dip sürgünü verir (Anonim, 1996b).
Provence Quince
Fransa’da INRA’da Cydonia oblanga’dan elde edilmiştir. Standart armut ağaçlarının %55’i kadar büyüklükte ağaçlar yapar. Bu anaç üzerindeki ağaç bol ürün verir. Üzerindeki çeşidi erken meyveye yatırır. Pear decline ve nematodlara dayanıklıdır (Anonim, 2000v).
Provence Quince BA29-c (BA 29)
Fransa’da INRA tarafından virüsten ari olarak Cydonia oblonga’dan selekte edilmiştir. BA29-c üzerindeki ağaçlar erken verime yatar, çok verimli olurlar. Ağaç büyüklükleri standart armut ağacının 1/2-1/3’ü kadardır. Bazı armut çeşitleriyle uyuşma problemi vardır. Bu yüzden ara anaç olarak kullanılabilir. Bartlett armutlarıyla iyi uyuşur (Anonim, 1999d). Yeni Zelanda’da yaygın olarak kullanılmaktadır (Palmer, 2000).
EMLA Quince C
East Malling Long Ashton Araştırma İstasyonunda elde edilmiştir. Virüsten ari olan bu anaç Quince A’dan daha bodur ve daha erken meyveye yatan ağaçlar yapmaktadır. Kış soğuklarına BA29-c’den daha dayanıklı, fakat EMLA Quince A’dan daha güçsüzdür. Bu anaç pear decline, küf ve nematodlara dayanıklı, ateş yanıklığına hassastır. Stool Bed Layering sistemiyle rahatlıkla çoğaltılabilir (Anonim, 1999d).
EMLA Quince A
East Malling Long Ashton’da elde edilmiş, virüsten ari bir anaçtır. EMLA Quince C’den daha güçlüdür, fakat daha geç meyveye yatar. Bu anaç üzerindeki ağaçların iri meyveli, çok verimli ve kış soğuklarına EMLA Quince C’den daha dayanıklı olduğu bildirilmiştir (Anonim, 1999d).
QR 193/16
Bu ayva klonu East Malling tarafından iyi bir anaç olarak önerilmektedir. Bu anaç üzerindeki ağaçlar Quince C üzerindekiler kadar olur. Meyveleri daha iridir (Palmer, 2000).
BP-1
Güney Afrika’da üretilmiş, P. communis orijinli klonal bir anaçtır. Tüm armut çeşitleriyle uyuşması iyi, fakat çoğaltılması güçtür (Palmer, 2000). Üzerindeki çeşidi geç meyveye yatırır. Ağaçları orta güçlüdür (Marangoni ve Rivalta, 1995).
BP-2
Güney Afrika’da üretilmiş, P. communis orijinli klonal bir anaçtır. BP-1’den daha güçlü ağaçlar yapar. Üzerindeki çeşidi geç meyveye yatırır (Palmer, 2000; Marangoni ve Rivalta, 1995).
BP-3
Güney Afrika’da üretilmiş, P. communis orijinli klonal bir anaçtır. Çoğaltılması güçtür (Palmer, 2000). Büyük ağaçlar yapar ve üzerindeki çeşidi geç meyveye yatırır (Marangoni ve Rivalta, 1995).
Kirschensaller (P. communis)
Almanya’da Jork Araştırma İstasyonunda geliştirilmiştir. Büyük ağaçlar yapar ve üzerindeki çeşidi geç meyveye yatırır (Marangoni ve Rivalta, 1995)
Quince Sydo
Fransa Angers INRA’da elde edilmiş bir ayva (Cydonia oblanga) klonudur (Palmer, 2000). Orta–küçük büyüklükte ağaçlar yapar. Bu anaç üzerindeki çeşidi erken meyveye yatırır (Loreti, 1994; Marangoni ve Rivalta, 1995)
Alamii (Pyrus communis sativa)
1968 yılında Romanya’da tohumdan çoğaltılmıştır. Çöğürleri güçlü ve uzun ömürlü ağaçlar yapar. Kurağa ve düşük sıcaklıklara toleranslıdır. Alamii çöğürleri, Romanya’da ekonomik olarak yetiştirilen tüm armut çeşitleriyle uyuşmaktadır (Parnia ve ark., 1988 ).
B.N. 70
1984'de Romanya'da geliştirilmiş bir klonal ayvadır. Hem ayva hem de armut çeşitleri için anaç olarak kullanılabilir. Düşük sıcaklıklara oldukça dayanıklıdır. Quince A'ya benzer (Parnia ve ark., 1988 ).
Harbuzesti
1968 yılında bulunmuştur. Büyüme gücü az olan bu anaç Alamii’ye benzer ağaçlar yapmaktadır (Parnia ve ark., 1988 ).
Quince A
Anger ayvasının bir selektidir. Orta güçte erken verime yatan ağaçlar yapar. Tüm armut çeşitleriyle uyuşma göstermez. Aktif Ca’un %3-4 olduğu topraklarda kloroza hassastırlar (Westwood, 1978 ). Kuzey Avrupa’da yaygın kullanılmaktadır (Palmer, 2000).
Quince C
East Malling'te selekte edilmiştir. Çok zayıf olduğu için pek yaygınlaşmamıştır. Günümüzde sık dikim için uygundur. Hektara %20-30 daha fazla ağaç dikilmesine imkan tanır (Westwood, 1978 ). Kuzey–Batı Avrupa’da yaygın olarak kullanılmaktadır (Palmer, 2000).
Quince Adams
Belçika'da selekte edilmiş güçlü, armutlarla uyuşması iyi olan, üzerindeki çeşidi erken meyveye yatmaya teşvik eden ve kloroza dayanıklı bir anaçtır (Westwood, 1978 ). Quince Adams üzerindeki ağaçlar, Quince C üzerindekilere benzer. Quince Adams anacı, Quince A ile Quince C arasında bir büyüklükte ağaç yapmaktadır (Palmer, 2000).
MA, MC
MA, Angers ayvasından İngiltere’de geliştirilmiştir. Orta büyüklükte ağaçlar yapar ve üzerindeki çeşidi erken meyveye yatırır. MC anacı da yine İngiltere’de East Malling Araştırma İstasyonunda geliştirilmiştir. Bodur ağaçlar yapmakta ve üzerindeki çeşidi erken meyveye yatırmaktadır (Marangoni ve Rivalta, 1995).

__________________
[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]