KİRAZ ANAÇLARI
Kirazların çoğaltılmasında bugün Mazzard (P. Avium), Mahaleb (P. Mahaleb), Colt, MAXMA (MazzardXMahaleb melezleri), vişne (Vladimir klonu) ve Gisela anaçları yaygın olarak kullanılmaktadır. Mazzard hem kirazlar hem de vişneler için uygun bir tohum anacıdır. Mazzard üzerindeki ağaçlar ağır topraklara toleranslıdır ve mahlep üzerindekilerden daha büyük ağaçlar yapar. Mahlep kurağa ve soğuğa oldukça toleranslı, hafif bodur ağaçlar yapar. Üzerindeki çeşidi Mazzard’a göre daha erken meyveye yatırır fakat tüm kiraz çeşitleriyle iyi bir uyuşma göstermez. Colt ise son yıllarda İngiltere East Malling Araştırma İstasyonunda geliştirilmiş, üzerindeki çeşidi erken meyveye yatıran yarı bodur bir anaçtır. Colt anacı üzerindeki çeşitler standart anaç üzerindekilerden %25 daha ufak olurlar. Bununla birlikte Colt üzerindeki ağaçlar kurağa ve soğuğa hassas bulunmuşlardır. Bu anaç daha sıcak ve sulanabilir alanlara önerilmektedir. MAXMA serisi anaçlar Oregon’da Lyle Brooks tarafından Mahlep ve Mazzard arasındaki melezlemelerden elde edilmiştir. Günümüzde MXM2, MXM39 ve MXM60 ticari olarak kullanılmaktadır. Bodurluk sağlamayan bu anaçların tamamı kök çürüklüğüne son derece dayanıklıdır. Vişne anaçları ise genelde ıslak topraklarda kirazlar için uygundur. Son yıllarda Almanya’da Gissen’de Dr.Werner Gruppe ve Hanna Schmidt tarafından bodur ağaçlar yapan Gisela serisi kiraz anaçları geliştirilmiştir. Bunlardan Gisela 5, Gisela 6, Gisela 7 ve Gisela 12 ticari olarak üretilmektedir (Westwood, 1978; Anonim, 2000z).
ABD’de kirazlar için anaç olarak MAXMA2, MAXMA39, MAXMA60, P. mahaleb, P. avium (Mazzard), Mazzard F 12/1, Gisela 5, Gisela 6 ve Gisela 12 anaçları yaygın olarak kullanılmaktadır (Perry, 1987; Anonim 1991; Anonim, 1996a; Anonim, 1997; Anonim, 1999a; Anonim 1999b; Anonim, 1999c; Anonim, 1999d; Anonim, 1999e; Anonim, 1999f; Anonim, 2000a).
İtalya’da ise kirazlara anaç olarak Colt, INRA SL 64, MAXMA Delbard 14, P. mahaleb, kiraz çöğürleri ve CAB 6P yaygın olarak (Guerriero, sözlü görüşme, Loreti, 1994; Sansavini ve ark., 1999; Anonim, 2000b); Tabel Edabriz, Gisela 5, Weiroot 158 ve Victor ise fidanlıklarda az yada çok ticari anlamda kullanılmaktadır. Ayrıca üzerinde denemeler tamamlanmamış olan Gisela 6, P-HL serisi, Pi-Ku serisi ve Adara ümitvar görülmektedir. Mazzard F12/1, Vladimir, Prunus fruticosa, Inmil GM 9, Damil GM 61/1 ve Camil GM 79 anaçları da test edilmiş ve İtalya için uygun görülmemiştir (Guerriero, sözlü görüşme).
Fransa’da kiraz Colt, Edabriz, INRA SL 64, MAXMA Delbard 14 ve Ferci anaçları üzerinde (Lafond, sözlü görüşme; Anonim, 2000c; Anonim, 2000d); İspanya’da çoğunlukla SL 64 üzerinde yetiştirilmektedir (Bonany, sözlü görüşme). Almanya’da ise yetiştiricilik ticari anlamda Colt, P. avium ve Gisela 5 üzerinde yapılmaktadır (Hartmann, sözlü görüşme). İngiltere’de ise kirazlara anaç olarak Colt, P. avium, Mazzard F12/1 ve Gisela 5 yaygın olarak kullanılmaktadır (Anonim, 2000e; Anonim, 2000f; Anonim, 2000g).
Doğu Avrupa ülkelerinden Çekoslovakya’da ağaçların % 80’i, P-TU-1, P-TU-2, P-TU-3 gibi P. avium çöğürleri üzerindedir. Colt ile birlikte P.aviumxP.cerasus melezleri olan P-HL-A, P-HL-B ve P-HL 6 klon anaçları da kullanılmaktadır. Bu iki anaç Çekoslovakya’da ıslah edilmiştir. A klonu Prunus avium’un % 40’ı, klon B %60’ı ve PHL-6 ise %15-30’u kadar büyümektedir (Anonim, 2000h; Hansen, 1998 ). Kiraz yetiştiriciliği Romanya’da G2, V.V-1, IP-C-1 ve V.G-1 üzerinde yapılmaktadır (Parnia ve ark., 1988 ).
İskandinav ülkelerinden İsviçre’de kiraz yetiştiriciliği MAXMA Delbard 14, P. avium, Mazzard F12/1 ve Gisela 5; İsveç’te ise Colt, Prunus mahaleb, P. avium ve Mazzard F12/1; Norveçte Colt, Mazzard F12/1 ve Gisela 5 anaçları ile yapılmaktadır (Hjalmarsson, sözlü görüşme; Anonim, 2000i; Anonim, 2000j; Anonim, 2000k).
Kanada’da kirazlara anaç olarak Mazzard F12/1 ve GM 61/1 Damil ticari anlamda kullanılmaktadır (Anonim, 2000l; Anonim, 2000p; Anonim, 2000y). Avustralya’da kirazlara anaç olarak Prunus mahaleb, Mazzard F12/1 ve Charger; Yeni Zelanda’da ise genelde Colt, Prunus mahaleb ve P. avium çöğürleri kullanılmaktadır (Anonim, 1996b; Anonim, 2000s; Anonim, 2000ş; Anonim, 2000t)

__________________
[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]