Tohum Temini Ve Hasat Tekniği
Tohum ya bu işin ticaretini yapan kuruluşlardan satın alınır veya bizzat toplanır.
Sertifikalı tohumlar orijin(yetiştiği yer),tohum saflığı ve çimlenme gücünü belirten etiketler taşır.
Ekseri süs bitkileri tohumları ülkemizde bizzat ihtiyaç sahibinin kendisi veya ekibi tarafından toplanır.Bu suretle tohum tam olgunlaştığında toplama ve taze olarak kullanmak mümkündür.Satın alınan tohumlar ise ülkemizde genelde az çok uzun bir süre depolanmış ve çoğu zaman dükkan raflarında uygun olmayan şartlarda bekletilmiş, tazeliklerini bir ölçüde kaybetmişlerdir. Bu itibarla birçok süs bitkisi tohumlarının bizzat toplanması, başarı şansını daha arttırır.Ancak tohum toplama bilgi ve deneyimi gerektirir.
Tohumların Toplanma Zamanı
Tohumlar embriyonun olgunlaştığı zaman ile tohumların dökülmesi arasındaki zaman aralığında toplanmalıdır. Bu periyot bazı türlerin tohumlarında çok kısadır.Örneğin söğüt ve kavaklarda olduğu gibi. Bazı tohumlarda da olgunlaşma ile tohum dökümü arasında geçen süre aylarca devam eder. Örneğin kızılcam ve servi tohumları gibi.
Hangi tür tohumun ne zaman olgunlaşıp toplanacağı her yıl belirli, kesin bir zamana bağlanamaz.Zira bu zaman, o yılın iklim koşullarına göre az çok değişir. Örneğin erken gelen ilkbahar ve kurak bir yaz, tohumların daha erken tarihte olgunlaşmasına neden olur.Hatta bazı meyvalar ve tohumlar, ağaç üzerinde aynı zamanda olgunlaşmazlar. Bazıları dökülürken, bazıları da hala olgunlaşmamış durumdadır. Bununla beraber senelere göre az çok değişmesine rağmen gene de her türün meyva ve tohumu belli bir zaman aralığında olgunlaşır ve toplamaya hazır hale gelir. Erken toplamada tohumlar tam olgunlaşmadan toplanır. Bu taktirde tohumun karbonhidrat, yağ ve proteinlere dönüşmüş olan depo maddelerini yeterli ölçüde biriktirebilmesi ve dolayısıyla daha iyi bir çimlenme ve daha kuvvetli fidanlar veren kaliteli tohumların elde edilebilmesi için bu olgunlaşmayı beklemek gerekir. Yani tohumlar yeterli miktarda besin maddeleri toplayıncaya kadar hasat edilmemelidir. Aksi halde erken toplanan tohumların çimlenme kabiliyeti zayıf olur. Bu itibarla tam olgunlaşma zamanını tespit için yapılan gözlemler önemlidir.Bu konuda, meyva ve tohumların rutubet içerikleri, renk, sütlülük derecesi, şekil, koku, yumuşaklık v.s gibi türlere göre değişen bazı olgunlaşma işaretlerinden faydalanılır. Tohum olgunlaşma zamanı coğrafik mevkiye göre güneye
gittikçe, iklim ısındıkça aynı türde erken tarihlere kayar.Bitkinin bulunduğu yerin yüksekliği azaldıkça da aynı durum gözlenir. Güneşli özellikle güney bakılarda olgunlaşmayı bir iki hafta erkene çekilebilir.
Renk önemli ve pratik bir olgunlaşma işaretidir. Zira hem meyvalar ve kozalaklar klorofil etkisiyle başlangıçta yeşil renk taşırlar, olgunlaşma ilerledikçe
klorofil parçalanır ve ortadan kaybolur. Böylece esas pigment yeşil renk, yerini başka renklere bırakır.Ancak bazı türlerde renk ve büyüklüklere göre olgunlaşmış tohumları olgunlaşmamışlardan ayırmak mümkün değildir.
Birçok meyvaların tohumlarının olgun hale geldikleri, tohumlardaki rutubetin belli bir rutubet oranına düşmeleriyle anlaşılır.
Bazı türlerin tohumlarındaki "sonradan olgunlaşma" niteliği dolayısıyla hasat, olgunlaşmadan bir süre önce yapılabilir. Bunlarda tohum, kozalak veya meyva
yatağı içinde olgunlaşmasını tamamlar. Bu bir çok iğne yapraklı türlerde görülen bir niteliktir.Bu konuda göknar ve ladinler tipik bir örnek oluşturur.
Konu Şahper tarafından (29-04-2008 Saat 23:33 ) değiştirilmiştir..
|