Armut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak İstekleri
Armut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak İstekleri
İKLİM İSTEKLERİ :
Elmaya göre soğuklara daha az dayanıklı olduğundan kuzey yarım küresinde 55 enlem derecesinden daha yukarılara çıkamaz. Yükseklik bakımından da, elmaların yetiştiği fazla yüksek yerlerde bulunmaz. Armut çiçekleri – 2.2, ufak meyveleri –1.1 o C derecede dondan zarar görür. Armudun elmaya göre daha fazla bir ortalama sıcaklık istediği görülür. Bu yüzden Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde, elmaya göre daha ekonomik olarak yetiştirilir.
Armutlar genel olarak -25 ile - 30 oC ye kadar dayanırsa da don olayının uzun sürmesi ve ağaçların nemli topraklar üzerinde bulunması zararlanmayı arttırır ve sürgün uçlarının donmasına neden olur. Armut çiçeklerinin ilkbahar geç donlarından etkilenme ihtimali fazladır.Bu nedenle de bahçeler soğuk havanın çöktüğü çukur yerlere kurulmamalıdır. Armut çeşitlerinin dinlenme döneminde kış soğuklaması olarak ( + 7.2 ) nin altında 1200 – 1500 saate geçirmesi gerekir.
Armut çiçek tomurcuklarının farklı gelişme dönemlerindeki dona dayanımları ( OC )
Uyanan Tomurcuk
Patlayan Tomurcuk
Sıkı
Demet
Tam Beyaz Tomurcuk
İlk
Çiçek
Tam
Çiçek
Çiçek
Sonrası
% 10 ölüm için
-9.4
-6.7
-4.4
-3.3
-2.8
-2.2
-2.2
% 90 ölüm için
-18.0
-14.0
-9.4
-5.6
-5.0
-4.4
-4.4
Bu değerler Bartlett içindir, Anjou çeşidi de hemen hemen aynı dayanım düzeyindedir.
TOPRAK İSTEKLERİ:
Armut toprak bakımından fazla seçici değildir. Bununla beraber, toprak ne kadar derin, geçirgen, sıcak ve besin maddelerince zengin olursa ağaçların gelişmeleri de o kadar iyi ve verimleri o nispette yüksek olur.
Armut, çok farklı toprak koşullarına uyum sağlayabilen bir meyve türüdür. Ilıman iklim meyve türleri arasında ağır ve havalanması zayıf topraklara en toleranslı olanı armutlar dır. 45 - 63 cm toprak profili olan ve altta geçirgen bir tabaka bulunması armudun minimum toprak isteğidir. Armut bahçesi kurarken en sakınılması gereken topraklar yüzlek kireçli olanlar veya alt toprak tabakasına doğru yüksek oranda kireçli su bulunduran topraklardır ki bu yerlerde ayva anacı üzerine aşılı armutlar demir noksanlığından büyük zarar görürler. Armut ağacı topraktaki organik madde miktarının yüksek olmasını ister bu organik madde miktarı bakımından zayıf olan topraklar iyi yanmış çiftlik gübresi ile takviye edilmelidir.
KLON ANAÇLARI :
Armudun en önemli klon anacı ayvadır. Ayvanın Quince A, B, C klonları dünyaca tanınan armut anaçlarıdır, bunlardan da en çok kullanılan anaç Quince A dır.Ayva anacının kullanılmasında karşılaşılan en önemli sorun uyuşmazlıktır. Williams ,Barlette,Bosc vb. çeşitler ayva ile uyuşmazlık göstermekte, uyuşmazlığın olduğu bu gibi çeşitlerde soruna ara anaç olarak Beurre Hardy veya Old Home anaçları kullanılarak çözülmektedir. Ayva anaçları ayrıca kök çelikleriyle ve yumuşak odun çelikleriyle ve dip sürgünleri ile de çoğaltılabilmektedir.
Old Home x Fermingdale seleksiyonları arasında da klonal çoğaltıma uygun olanları bulunmaktadır.
A.B.D’ de son yıllarda OH X F seleksiyonları ( P. Comminus L ), PQBA 29, QC anaç olarak kullanılmaktadır.
Armut Klon Anaçları ; OHXF ( Old Home X Fermindale ) klonları ( 51, 34, 69, 97, 333,198 vb. ), Old Home, Bartlett
Bodur Armut Yatiştiriciliğinde Kullanılan Kök Anaçları:
MC Ayva anacı, ADAMS Ayva anacı, SYDO Ayva anacı, CrS 212 Ayva anacı, MA Ayva anacı, BA 29 Ayva anacı,
FRANCO COMUNE, FOX11 A28, FAROLD 40 Daygon, FAROLD 69 Daygon.
Kaynak besttarim.com
|