KENT İÇİ YOL AĞAÇLANDIRMALARINDA TESİS TEKNİĞİ
Kent içi cadde ve yol ağaçlandırmaları; etraftaki yapılar.ön bahçeler .aydınlatma ,alt yapı donatımları gibi çeşitli tesisler ve bunların ilerdeki gelişme hedefleri ve çevre ile ilişkileri dikkate alınarak .estatik ve peyzaj esaslarına göre planlanır ve düzenlenir.
Cadde ve yol ağaçlandırmalarında ağaçların yüksek yapılara yakınlığı veya uzaklığı da ışık alımını etkiler. Bunlar bina yönünden yeterli ışık alamadıkları için caddeye veya yola doğru asimetrik bir gelişme gösterirler, Geniş tretuvarlı caddelerde mümkün olduğu kadar binaların uzağına dikilen yol ağaçları daha simetrik ve sağlıklı gelişme yaparlar. Bütün bunlar tür seçimi kadar ağaçlandırma tekniğini de etkiler.
5.3.1.2. Kent İçi Yol Ağaçlandırmalarında Tesis Tekniği
Kent içi cadde ve yol ağaçlandırmaları; etraftaki yapılar, ön bahçeler, aydınlatma, alt yapı donatımları gibi
çeşitli tesisler ve bunların ilerdeki gelişme hedefleri ve çevre ile ilişkileri dikkate alınarak, estetik ve peyzaj
esaslarına göre planlanır ve düzenlenir. Biz burada ağaçlandırma tekniği ile direkt veya indirekt ilişkili bazı
önerilerde bulunmakla yetineceğiz. Ancak caddelerin uzanış yönleri ve yapılara göre değişen göle getkileri,
şüphesiz tür seçimi ve ağaçlandırma tekniğine de etki yapar, birer taraftan daha iyi ışık alan caddenin
tarafındaki ıhlamur ağaçlarının yola d oğru asimetrik bir gelişme ortaya koyarak uğradıkları deformasyonu
göstermektedir. İki tarafında yüksek binaların yer aldığı değişik yönlerde uzanan caddelerde, bir gün esnasında
saatlere göre güneşin farklı gölge etkileri görülmektedir. Doğu - batı istikametinde uzanan böyle bir caddede,
yolun kuzey tarafındaki ağaçlar güney tarafındakilerden daha fazla ışık alır. Kuzey güney istikametinde seyreden
bir caddenin ise iki tarafındaki ağaçlar gün boyu eşit derecede ışık alırlar.
Kırsal Alan Yol Ağaçlandırmaları (Özellikle Karayolları Ağaçlandırmaları)
Bu başlık altında kırsal alanlardaki yol tesislerinde, en büyük ağırlı karayolları oluşturur. Zamanımızda karayolları, trafik hızı ve yoğunluğuna göre Motorway, highvvay, Expresswa, Autobahn, Autosrde gibi az meyilli, geniş, mümkün olduğunca virajsız sürat yolları, köprüler, viyadükler, tüneller, alt ve üst geçitler, yonca yapraklarıgibi önemli elemanları ile insan yaşamında büyük etkinliğe sahiptir. Yalnız, kararoylarını sadece ekonomik açıdan değerlendirerek, ve yalnızca insan ve maltaşıma aracı olarak görmek ve buna göre doğada yapay ve yabancı bir eleman olarak kabul etmek zamanımız anlayışına çok ters düşer. "Kapsamlı karayolu" kavramı, karayolları tesisinde yararlılık, güvenlik, ekonomi ve estetik olmük üzere 4 temel faktörün gerçekleştirilmesini temel almaktadır. Bugün karayolları ülkenin iç ve dış turizminde etkin bir yere sahiptir. Bu itibarla, karayollarını kırsal peyzajı yırtan onu parçalara bölerek yapaylaştıran, sevimsiz asfalt ve beton tesisler olarak görmek mümkün değildir. Onu mümkün olduğunca doğayla bütünleştirmek, bozduğu ekolojik dengeyi tekrar kurmaya çalışmak gerekir. Yapılacak ağaçlandırma ve peyzaj düzenleme çalışmaları ile çevreyi gürültü ve tozdan, yolu rüzgar ve kar etkilerinden koruyan yeşil kuşak veya şerit tesislerine olanak verecek şekilde geniş tutulması, bazı kesimlerde daha geniş alanlara yer vererek büyük ağaç, ağaççık ve çalı grupları ile rekreasyonel düzenlemelere imkan verecek objelerin yaratılması, uygun yerlerde yeterli park ve dinlenme alanları olabilecek sahaların ayrılması istenen çalışmalar için ilk çıkış noktasıdır.
Karayollarında etkin bir ağaçlandırma ve bitkilendirme yapmak, güzergahın görsel değerlerini arttırmak için yapılacak girişimleri, yukarda belirtilen hususların büyük ölçüde etkileyeceği peşinen dikkate alınmalıdır. Bugün batı ülkelerinde manzara yolları, manzara koridorları, park yollan ile bütünleşen yeşil kuşaklarla takviye edilmiş bir karayolu-rekreasyon ilişkisi benimsenerekyapılacka bitkilendirme ve peyzaj çalışmaları bu ölçüler içersinde değerlendirilmelidir.
Karayolları ağaçlandırmaları ekseri çevresindeki kazılarla doğadan açılmış yaraların etkilerini hafifletmek ve doğal ve kültürel peyzajı onarmak görevini de yüklendiği için, yolun iki tarafında yapılacak ağaçlandırma ve yeşillendirmelerle görünümü yumuşatma ve yolu doğaya ahenk içinde oturmak gerekmektedir.
Fonksiyonel olarak; yolun iki tarafındaki yamaç ve şevlerin stabilizasyonunu sağlayarak yoldan kaymalar, akmalar, uçmaları engelleme, çevreden taş ve kaya düşmelerine mani olma ve park, dinlenme yerleriyle yol güzergahında görüntü güzelliği ve rekreasyonel olanaklar sağlaması,kar'a, rüzgara karşı yolu koruması, gürültü ve toz perdeleri oluşturması ve çevredeki çirkin görüntüleri maskelemesi, orta refüjlerde yolun iki tarafındaki karşılıklı far ışıklarına karşı perde oluşturması ve sinyal etkisi en önemli fonksiyonlarını oluşturur. Bunlar yanında emniyetli ir seyahat ortamı da yaratır. Zira ilerden görünmeyen dalgalı bir arazide yolun kenarında viraj ve rampaları takip eden ağaçlar gündüz sürücüye yolun ilersi hakkında görüş sağlar, fikir verir. Karanlıkta, kar yağışlı ve sisli havalarda yol kavşakları ve yolun iki kenarını belirgin hale getirir. Keskkin virajlarda dış kısımlara ve uçurum kenarlarına ağaç dikilmesi, vasıtaların kaza halinde uçuruma uçmasını engeller, orta refüjler karşı yola firmaları frenler. Yolun ilersinde, trafik bakımından önemli durumları ağaçlandırma yoluyla önceden sürücüye hamber vermek mümkündür. Örneğin bu güye gözönünde tutularak yapılan bir plantasyon sürücüye iskkan sahalarına yaklaştığını haber veren bir sinyal etkisi sağlayabilir. Aynı şekilde ilerde yalnız tepeleri görülen yüksek boylu ağaçların tepelerinde gözlenen kavisler de yaklaşan bir kavşağın habercisi olabilirler.
Karayolları kenarlarında ağaçlar dışında ağaççık, çalı ve hatta çayırlandırma gibi çalışmaların gerektiği .erlerde, bunların da ihmal edilmemesi, toprak koruması açısından da gerekir. Aksi halde toprak kaymaları ve latta zaman zaman yolun tamamen kapanması gibi durumlarla karşılaşmak kaçılınılmaz olur. Hatta yarıntılar /ollara kadar girerek trafiği tehlikeye düşürebilir. Bukabil yerler bitkisel materyalle korunmaya alınırken seçilecek 'jrlerin kökleri ile toprağı tutucu fonksiyonları ön planda dikkate alınır.
Grupları oluşturacak ağaç türleri ise istekleri (özellikle ışık) ve gelişme hızları bakımından birberlenyle iyi kaynaşabilen türler olmalıdırlar.
Karayollarında düzgar perdeleri tesisi, kuvvetli rüzgarların etkili olduğu kısımlarda önem taşır. Rüzgar özellikle yol, boyunlardan geçerken süratle geçen araçlar için savurucu etki yapabilmektedir. Bu durum örneğin* yeni yapılan İzmir-Çeşme otoyolunda şimdiden bir problem olacağı intibasını vermektedir. Bu perdeler başlangıçta ahşap veya metal çıtalardan yapılmış perdeler şeklinde olsa da görsel güzellik, ekolojik etkinlik ve devamlılığı bakımından canlı perdeler şeklinde olması esas alınmalıdır. Bu rüzgar perdelerinin etkili olabilmesi için yörenin rüzgar akımları ve arazinin topografyası iyi değerlendirilmelidir. Bu perdenin yola mesafesi, yüksekliği, yönü önem taşır. Bu konuda yolun uzanış yönü ve yolun iki tarafındaki istimlak şeritlerinin genişliği de etkili olmakla beraber mevcut koşullar etkili bir rüzgar perdesi için en iyi şekilde değerlendirilmelidir. Bu konuda "Yeşil Kuşak Tesisleri" alt bölümünde rüzgar şeritlerinin kuruluş esasları ve tesis teknikleri hakkında verilecek bilgiler burada dikkate alınmalıdır.

ÇOk güzel bir makale,karayolları yetkililerinin dikatine sunulur.Yalnız Sn Saraç: şu özelliğide unutmayalımikilecek ağaç yada bitki türleri,yöre iklimine uygun olmalıdır.