Rüzgar Etkilerine Karşı Yeşil Kuşak Tesisleri
Rüzgar Etkilerine Karşı Yeşil Kuşak Tesisleri
Esasta rüzgarın hızını azaltarak insanları rüzgarın yarattığı, yazın toz, kışın soğuk etkilerinden koruyarak yaşama şartlarını rahatlatan rüzgar kırıcılar, rüzgar perdeleri ve koruyucu orman kuşakları özellikle kırsal peyzajda önemli bir yere sahiptir.
Koruyucu şeritlerin Tesis Tekniği:
a. Planlama:
Koruyucu yeşil şeritlerin kuruluş şekli ve mekan bakımından yerlerinin isabetli olarak tayini, sağlanacak baarı üzerinde büyük ölçüde müessirdir. Koruyucu şeritlerin tesis edilecekleri mıntıkalarda, iklim özellikleri tarım kültürlerinin yetişme zamanı ve safhaları da göz önünde bulundurularak iyi bir etüde tabi tutulmalı, hakim rüzgar istikametleri tesbit edilmelidir. Bu tehlikeli, kurutucu, kavurucu yahut dondurucu vasfıları haiz, mahallin ana rüzgar yönünü tesbit mümkün ise meteorolojik kayıtlardan mümkün olmaması halinde de, mahalli inceleme ve soruşturmalardan elde edilmelidir. Her ne kadar çeşitli yönlerden rüzgarlar eserse de, insan yaşamına, korunmak istenen tesislere ve mahsule en fazla zararlı etkisi olan hakim rüzgar istikameti esas alınır. Planlamada koruyucu şeritlerin bu hakim rüzgar istikametine nazaran dik olarak tesisi öngörülmektedir. Araştırmalar rüzgarın uzanış yönüne 0-23° meyilli gelmesi halinde, etkisinin dik veya dikçe gelişe nazaran yarı yarıya azaldığını ortaya koymuştur.
b. Dikim Tekniği:
En dar koruma tesisi tek sıradan oluşan rüzgar perdeleridir. Toprak ve rutubet koşulları bakımından iyi olmayan yetişme ortamlarında tek sıralı tesislerde meydana gelen boşlukları, rüzgar kanallarının teşekkülü sebebiyle tamamlamak birçok ahvalde imkansızdır. Ancak iyi yetişme muhitlerinde tek sıralı kuruluşların tesis ve bakımları kolaydır, kaplandıkları saha azdır. Tek sıralı tesislerin gövde boşlukları da, birkaç sıradan terekkküp eden ağaççık ve çalılarla doldurulursa perde tümüyle yarı yarıya geçirken oldukça müsait bir koruyucu tesis olur. Tek sıralı tesiserde esas ağaç sırası da çok sıralı tesisere nazaran daha eşit aralıklarla ve sık olarak düzenlenir.
Gürültüye Karşı Yeşil Kuşak Tesisleri
Fiziki etkileri yanında insanların, işitme organları üzerinde de önemli fizyolojik sorunlar yaratan gürültü etkileri, özellikle büyük kentlerimizde sür'atle artmaktadır.
Gürültüye karşı koruyucu yeşil kuşak tesisleri ve ormanlar, özellikle trafiğin ve saniyi tesislerinin yarattığı gürültü sonucu, bugün kavram olarak yerleşmeye başlamış olan gürültü kirlenmesi "noise pollution" na karşı etkin bir önlem olarak kabul edilmektedir. Yapılan araştırmaların 10 m. genişlikte bir yeşil kuşağın ölçülebilir bir gürültü azalması sağlayabildiği belirtilmektedir.
Gürültü şeridini: «esişinde gürültü yönünden itibarı dikime, önce çalılarla başlamalı ve içe doğru ağaççıkları ve kısa boylu ağaçları, en içte de boylu yapraklı ve iğre yapraklı ağaç türlerini kullanmalıdır.
Yerden başlayarak sık dallanma gösteren değişik boylardaki ağaç ve çalıların bir arada kullanılması ve
yapraklarının oluşturduğu şemsiye biçimindeki taç örtüsünün birbiri içine kısmen geçerek daha sık bir yapı oluşturması gerekir Beck'in profil örnekleri (Resim a)da verilmiştir. Özellikle iğne yapraklı ağaçlarla yapılacak kombinasyonlarda aralıklı kuşaklarla çalışma da önemli görülmektedir.
Karayollarında plantasyonun etkili olabilmesi için en az 30 m. genişlikte yoğun bir şerit halinde tesisi gerekir. Bunun 6-8 kulvarlı yollarda 60 m'ye çıkarılması ve mümkün olduğunca yüksek bir boya sahip olması istenir.
1. Kırsal kesimde yoldan geçen yüksek hızda araba ve kamyonların meydana getirdiği gürültüyü azaltmak için en etkin yol ağaç ve çalılardan oluşan 20-30 m. genişlikte şeritlerin tesisidir. Bu şeritlerin ortasındaki ağaçların boyları hiç olmazsa 14 m. yüksekliğe ulaşmalı ve şeridin kenarı trafik hattının merkezinden 16-20 m. kadar mesafe içinde olmalıdır.
2. Kenti cinde genellikle orta süratte seyreden arabaların gürültüsünü azaltmak için ağaç ve çalılardan oluşan 6-16 m. genişlikte bir şerit etkili olur. Bu şeridin dış kenarı, en yakın trafik hattının merkezinden 516 m. mesafede olmalıdır.
A: Gürültüye karşı tesis edilen yeşil perdelenme çeşitli tipte profil örnekleri.
3. Ağaç ve çalı perdesi gürültü kaynağına ne kadar yakın ve korunacak sahaya da ne kadar uzak olursa o ölçüde optimal sonuç gerçekleşir.
4. Mümkün olduğunca daha uzun boylar geliştiren, aynı zamanda sık yapraklanma gösteren ve nispeten üniform olarak dikey uzantıda yapraklarını yayan ağaç türleri ve varyeteleri ile onlarla iyi bir kombinasyon oluşturan çalılar kullanılmalıdır.
5. Ağaç ve çalılar pratikman devamlı ve sık bir engel oluşturacak şekilde mümkün olduğu kadar birbirlerine yakın dikilmelidirler.
Aralıklar her bir tür için o yerdeki yetişme koşullarına uygun olan tesis pratiğine uymalıdır.
6. Daimi yeşiller ve koniferler gürültüyü önlemede bütün yıl etkilidirler.
|
Rüzgar Etkilerine Karşı Yeşil Kuşak Tesisleri
Normal
