Çilek bahçesi kurmak için kullanılacak fideler mutlaka özel bir fidelikte üretilmelidir. Kesinlikle meyve üretimi yapılan bahçelerden B- de alınmamalıdır. Yetiştiriciler genellikle fidelerini özel fidelikte yetiştirilen fidelerden değil de meyve üretimi yaptıkları parsellerden almaktadırlar. Böylece Rhizoctonia, Phytophtora, virüsler, kırmızı örümcek, prodenia, yaprak biti ve gövde kurdu vb. hastalık ve zararlılar da taşınmış olur. Ayrıca meyve alınan bu bitkilerin gelişmesi zayıf, meyve verim ve kaliteleri de düşük olmaktadır.

Çilek fide üretimi için dikimler bölgelere göre değişmekle birlikte genellikle mart-nisan aylarında frigo bitkiyle yapılır. Bitkiler hazırlanan düz araziye 1x1 metre aralık ve mesafede dikilir. Dikimde kökler 8-10 cm den kesilip % 0,1. lik "Benlate" çözeltisine batırıldıktan sonra yapılmalı ve ardından can suyu verilmelidir. Dikim sırasında köklerin bükülmemesine dikkat edilmeli, derin ve yüzlek dikimden kaçınılmalıdır. Fide üretiminde sulama şekli yağmurlama sulama olmalıdır. Dikimden sonra açan çiçekler kopartılmalı, yalnız kol oluşumu sağlanmalıdır.Yaz boyunca gübreleme ve mücadeleye özen gösterilmelidir.

DİKİM ZAMANLARI


1- Yaz Dikimi

2- Tüplü Taze Fide Dikimi

3- Kış Dikimi

4- İlkbahar Dikimi

5- Sonbahar Dikimi



Şekil 4. Yaz Dikimi

1- Yaz Dikimi: Frigo fidelerle temmuz- ağustos aylarında yapılır. Frigo fide, fidelikten aralık-ocak aylarında sökülerek temizlenen "Benlate" ile ilaçlanan -2°C de soğuk hava depolarında saklanmış olan fi- de tipidir. Soğuk havadan çıkartılan frigo fideler bir gece suda bırakıl- malı,serin saatlerde dikim yapılmalıdır. Dikim 30x35 cm aralık ve mesafelerle üçgen şeklinde yapılır.Dikimden sonra bitkiler günde 2-3 de- fa olmak üzere 15-20 gün üstten sulanmalıdır. Aksi halde sıcak yaz aylarında fidelerin tutması güçleşip Dikimden hemen sonra açan çiçekler kopartılmalıdır. Bunun nedeni bitkinin daha kuvvetli büyümesi ve daha fazla verim vermesidir. Bu dikim sisteminde dekara 6.000-7.000 fide kullanılmaktadır. Yetiştirme bölgesi ve bakım şartlarına bağlı olarak bu dikim sisteminde bir dekarlık alandan 5-7 ton ürün alınabilmektedir. Yaz dikimi verim yönünden öteki dikim sistemlerine göre birinci sırayı alır. (Şekil 4)


2- Tüplü Taze Fide Dikimi: Bu yöntemle fidelikte mayıs-haziran aylarında oluşan yavru bitkiler steril yetiştirme ortamlarında küçük plastik torbalarda mistleme altında köklendirilir ve temmuz- ağustos aylarında esas yerlerine dikilir. (Şekil 5). erkencilikte birinci sırayı alır aynı zamanda verim yönünden yaz dikimi kadar verimlidir. Bu dikim sisteminde kış ayları boyunca meyve alındığı için üretim ısıtılan seralarda veya dona karşı önlem alınan seralarda yapılmalıdır.



Şekil 5. Tüplü Taze Fide

3-Kış dikimi: Kışları ılık geçen yerlerde (Akdeniz Bölgesi) ekim - kasım aylarında taze fidelerle yapılan dikim şeklidir. (Şekil 6) Fide kökleri 8-10 cm kalacak şekilde ve taç tuvaleti 2-3 genç yaprak olacak şekilde yapılır. Fideler %0,1'lik "Benlate"çözeltisine 5-10 dakika batırılıp, açılan çukurlara tam kök boğazı hizasında dikilir. Derin ve yüzlek dikimden kaçınılmalıdır. Dikimden sonra bolca can suyu verilir. Fideler kontrol edilip derin ve yüzlek dikilenler düzeltilir. Dikim 25x30 cm aralık ve mesafelerle üçgen şeklinde yapılır. Dekara 7.000-8.000 fide dikilir.



Şekil 6. Taze Fide

Bu dikim şekli bir parça erkenci olmasına rağmen verim oldukça düşük olduğundan aı-tık bu sistemden vazgeçilmektedir. Verim dekara birinci yıl I-1,5 ton dur. Ancak ikinci yıl 4-5 ton ürün alınabilir. (Şekil 7)



Şekil 7. Kiş Dikimi

4- İlkbahar Dikimi: Kışları soğuk geçen bölgelerde genellikle nisan ayında yapılan dikim şeklidir. Bu dikimde frigo bitkiler kullanılır. Bu bitkiler mayıs ve haziran aylarında az miktarda çiçek açarak meyve verir. Ancak esas ürün ertesi yıl alınır.


5- Sonbahar Dikimi: Fidelikten sökülen taze fidelerle eylül ayında yapılan dikim şeklidir. Bu dikimde erken meyve elde edilmesine karşın, meyve verim ve kalitesi düşük olur. Ayrıca Akdeniz Bölge- sinde eylül ayı sıcak olduğundan fidelerin tutma oranı düşük olmaktadır. Bu dikimde yetiştiricilik örtü altında yapılmalıdır.Bitkiler erken çiçek açmakta ve kış aylarında meydana gelen donlardan zarar görebilmektedir.

Kaynak : tedgem.gov.tr