Çilek Yeştirme Yerleri (açık alan,örtü altı vs,,,)


YETİŞTİRME YERLERİ

Örtü Altında Yetiştiricilik

Açıkta Yetiştiricilik


1- Örtü Altında Yetiştiricilik: Akdeniz Bölgesi erkenci çilek yetiştiriciliğinde önemli bir yere sahiptir. Akdeniz kıyı şeridi erkenci çilek yetiştiriciliğine oldukça uygun olmasına karşın, genellikle açıkta yetiştiricilik yapıldığından ilk ürünler mart ortasından itibaren alınmaktadır. Oysa erencilikten amaç kasım, aralık ve ocak aylarında ürün elde edip bunu iç ve dış pazarda satmaktır. Bu aylarda çilek yük- sek fiyattan alıcı bulabilmektedir. Bu nedenle bu aylarda ürün yetiştirebilecek örtü sistemlerinin kullanılması gerekir.

Örtü altı çilek yetiştiriciliği; ısıtmalı ve ısıtmasız cam ve plastik seralar ile yüksek ve alçak tünellerde yapılmaktadır. Bu yetiştiricilikte dekar başına yapılan giderler oldukça fazladır. Bu nedenle en erken, en yüksek verim verebilen örtü sistemlerinin ve buna uygun dikim yön- temlerinin ve çeşitlerin seçilmesi gerekir. Yapılan çalışmalarda seralar 4-6 hafta, yüksek tüneller 2-4 hafta ve alçak tüneller 1-2 haftalık erkencilik sağlamaktadır. Cam seralarda maliyetin yüksek olması sebebiyle, bunun yerine plastik seralar tercih edilmelidir.

Örtü altı çilek yetiştiriciliği konusunda pek çok çalışmalar yapılmış olup olumlu sonuçlar alınmıştır.Bunlardan torba kültürü ile yapılan bir çalışmada tüplü taze fide dikim yönteminde erkenci çeşit olan Dorit (216) ile yapılan bir çalışmada kasım ayında ilk ürünler alınmış ve ha- sat hazirana kadar devam etmiştir. Dekara verim 5-6 ton olarak bulun-

muştur. Torba kültürü ile yetiştiricilik normal yetiştiriciliğin yapılamadığı kayalık, taşlık ve bataklık alanlar için çok uygun bir yöntemidir.

Şekil 8. Torba Kültürüyle Çilek Yetiştiriciliği


Örtü altı çilek yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri erken dönemde açan çiçeklerin donlardan zarar görmemesi için gerekli tedbirlerin alınmasıdır. Bunun için sera üstünden yağmurlama, ısıtma yapmak ya da daha kolay uygulanabilen sera içine ikinci bir alçak tünel kurma yöntemleri uygulanabilir( Şekil 9).



Şekil 9. Plastik Serada Çilek Yetiştiriciliği

2- Açıkta Yetiştiricilik: Çilek -10°C ye kadar özel bir tedbir alma- dan yetiştirilebilir. Daha soğuk bölgelerde bitkilerin saman, kuru yaprak v.s gibi materyallerle örtülerek dondan korunması gerekir. ilkbaharın geç donları Akdeniz bölgesi ve benzeri yerlerde sorun olabilir. Açıkta çilek yetiştiriciliği gerekli tedbirler alındığı takdirde tüm bölgelerimiz için uygundur. Hasat bölgelere göre değişir. İlk ürünler Akdeniz Bölgesinde mart ortasından itibaren öteki bölgelerimizde ise mayıs, haziran aylarından itibaren alınmaya başlanır. Bu yetiştiricilikte hasat süresi kısa olup, kış aylarındaki düşük sıcaklıklardan açan çiçek ve meyveler zarar görmektedir. Verim örtü altı yetiştiriciliğine göre düşüktür (Şekil 10).



Şekil 10. Açıkta Çilek Yetiştiriciliği

BAKIM İŞLEMLERİ


MALÇLAMA

Malçlama çilek yetiştiriciliğinde oldukça yararlıdır. Yabancı otların çıkmaması, erkenci, temiz ve kaliteli ürün elde etmek için masuralar siyah plastikle örtülmelidir. Siyah plastik yaz dikimlerinde dikimden sonraki aylarda (eylül-ekim) kış dikimlerinde ise dikim öncesi yapılmalıdır.


SULAMA

Çilek aşırı suya karşı hassas bir bitkidir. Bu nedenle dengeli bir su- lama yapılmalıdır. Aşırı sulama sonucu mantarsal hastalıklar ve kloroz (sarılık) ortaya çıkar. Sulama yöntemleri; karık, yağmurlama ve damla sulamadır.


Karık Sulama: Karık boyları 50-70 metreyi geçmemelidir. Bu yöntemde bitki kök bölgesi aşırı sulama sonucunda uzun süre ıslak kalmakta, bu durumda bitkilerde mantari hastalıklar artmaktadır. Zorunlu olmadıkça bu sistem kullanılmamalıdır.



Yağmurlama Sulama: Arazi tesviyesinin yapılamadığı yerlerde uygulanmalıdır. Fide üretiminde ideal bir sulama şeklidir. Meyve üre- timinde ise yaprak ve gövdenin ıslanması ile mantar ve bakteri hastalıkları ortaya çıkar, meyveler yumuşar ve çürüme hızlanır.

Damla Sulama: Bu sistemde bitkilere düşük basınç altında sık sık ve kontrollü su verildiğî için meyve üretiminde en ideal sulama yön- temidir. Bu sistemde gübreleme sulama ile birlikte yapılır. Ayrıca hastalık ve zararlıların önlenmesinde en uygun sulama yöntemidir.


GÜBRELEME


En iyi gübreleme yaprak ve toprak analizine göre yapılanıdır. Gübreleme yapraktan ve topraktan uygulanabilir. Topraktan uygulamada en uygun olanı gübrenin damla sulamayla birlikte verilmesidir. Bu sistemde gübre kaybı azalmakta ve bitkiler için yarayışlılığı artmaktadır. Toprak hazırlığında belirtilen taban gübresine ilave olarak yetiştirme periyodu boyunca ticari gübre uygulamaları yapılmalıdır. Çilek ticari gübrelerden en çok azota ihtiyaç duyar .Bu uygulamaya dikimden yaklaşık bir ay sonra başlanmalı ve hasat sonuna kadar uygulamaya devam edilmelidir. Soğuk bölgelerde kış aylarında gübre uygulamalarına ara verilmelidir Analiz yapılamadığı takdirde yetiştiricilik periyodu boyunca yaklaşık dekara 25-30 kg saf N (Azot) düşecek şekilde azot içerikli gübreler aylara göre hesaplanarak, aylık olarak uygulanmalıdır. Damla sulama kullanıldığında bu aylık dozların haftalara bölünerek uygulanması daha yararlı olacaktır. Kış soğuklarına dayanımı arttırmak için K (Potasyum) içerikli gübrelerle de gübreleme yapılmalıdır. Toprak kireçli değilse hasat periyodu süresince meyvelerin çabuk yumuşamalarını önlemek için Ca (Kalsiyum) içerikli gübrelerle gübreleme yapıldığında, daha sert meyve elde edilir ve meyveler yola ve muhafazaya daha iyi dayanır. Kireçce zengin topraklarda pH= 7-7.5'u geçtiği durumlarda kloroz (Sarılık) görülür. Bunun için bitkiler Fe şelatlı gübrelerle gübrelenmelidir.

Kaynak : tedgem.gov.tr