Kolların Kesilmesi - Çeşitler - Hastalık ve Zararlılarla Mücadele - Hasat ve Ambalaj


KOLLARIN KESİLMESİ



Çilek yetiştiriciliğinde kol temizliği verim yönünden çok önemlidir. Kollar kesilmediği zaman verim çok düşer. Kollar görülür görülmez hemen temizlenmelidir.


ÇEŞİTLER


Çilek yetiştiriciliğinde çeşit seçimi büyük önem taşır. Her çeşit her bölgede iyi sonuç vermez. Sofralık ve sanayi çeşitleri farklı olduğu gibi, sera ve açıkta yetiştiricilik içinde çeşitler farklıdır. Halen yetiştiriciliği yapılan ve yetiştirilmesi önerilen bazı çilek çeşitlerinin özellikleri aşağıda verilmiştir.



Pocahontas: Sofralık, derin dondurmaya ve sanayiye uygun bir çeşittir.Meyve açık ve parlak kırmızı renkte, konik şekilli, iri, hoş kokulu ve oldukça düzgün şekillidir. Bitkileri kuvvetli büyür, oldukça verimlidir. Kloroza, Botrytise,kurağa ve değişik iklim koşullarına iyi dayanır. Yetiştiriciliği bütün bölgelerimiz için uygundur.

Dorit (216): Sofralık yetiştiriciliğe uygun bir çeşittir. Yuvarlak konik şekilli, meyve eti sert, aromalı, verimli ve oldukça erkencidir. Ak- deniz Bölgesinde yetiştiriciliği hızla artmaktadır. Botrytise dayanıklı, kloroza ve yaprak leke hastalığına duyarlıdır.

Douglas: Sofralık ve derin dondurmaya uygun olan bu çeşit konik şekilli, meyve eti sert, aroması iyi, oldukça verimlidir. Kloroza duyarlı ancak Botrytise dayanıklıdır. Yetiştiriciliği tüm bölgeler için uygundur.

Chandler: Sofralık olan bu çeşit konik şekilli, meyve eti sert, aroması iyidir. Orta erkenci, yüksek verimli olan bu çeşit Akdeniz ve Ege Bölgesi için uygundur. Kloroza duyarlı ancak Botrytise dayanıklıdır.

Seascape: Gün- nötr özelliğe sahip olan bu çeşit yuvarlak konik şekilli, meyve eti sert, aromalı, verimli ve oldukça erkencidir. Akdeniz Bölgesi erkenci çilek yetiştiriciliğinde yaygınlaştırılması gereken bir çeşittir.Yaprak leke hastalığına duyarlıdır.

Selva: Sofralık olan bu çeşit konik şekilli, meyve eti sert, aroması ortadır. Yüksek verimli olan bu çeşit Akdeniz, Karadeniz ve Ege Bölgesi için uygundur. Kloroza duyarlılık orta, Botrytisc dayanıklıdır.


Camarosa: Sofralık yetiştiriciliğe uygun olan bu çeşit oldukça yüksek verimli olup kaliteli meyvelere sahiptir. Meyve eti sert, çok iri ve aromalıdır. Bitkileri çok kuvvetli büyür. Akdeniz Bölgesi çilek yetiştiriciliğine uygundur.

Oso Grande: Sofralık yetiştiriciliğe uygun olan bu çeşidin bitkileri kuvvetli büyür. Yüksek verimli olup, kaliteli meyvelere sahiptir. Kloroza dayanıklıdır. Akdeniz ve Ege Bölgesi için uygundur.

Red Chief: Derin dondurına ve sanayiye uygun olan bu çeşit uzun kcınik şekilli, meyve dış reııgi koyu kırmızı, meyve eti serttir. Kloroza, Botrytise ve kızıl kök çürüklüğüne dayanıklıdır.

Honeoye: Derin dondurma ve sanayiye uygun olan bu çeşit konik şekilli, meyve dış rengi koyu kırınızı olup meyve eti serttir. Kloroza, Botrytise dayanıklıdır. Soğuk bölgeler için yetiştiriciliği uygundur.

HASTALIK VE ZARARLILARLA MÜCADELE


HASTALIKLAR


Çilek hastalıkları kök, meyve ve yaprak olmak üzere 3 kısımda toplanır.

Kök hastalıkları içinde en yaygın olanı Phytophtora fragaria (Kır- mızı kök çürüklüğü), Phytophtora cactorum (Kahverengi çürüklük), Rhizoctonia solani (Siyah kök çürüklüğü)dir. Kök hastalıkları toprak- tan bulaştığı için toprak fümige ya da solarize edilmelidir. Bunun yanında dayanıklı çeşit kullanımı, örtü altı yetiştiriciliğinde sık sık havalandırma yapılması, damla sulama sisteminin kullanılması hastalıklarla mücadele de önemlidir.

Meyve hastalıkları içinde en yaygın olanı "Botrytis" (Meyve çürüklüğü) tir. Bu hastalığa karşı meyve tutumundan sonra birkaç kez sistemik mantari ilaçlar kullanılmalıdır. Bu hastalık örtüaltı yetiştiriciliğinde çok görüldüğünden seraların havalandırılmasına büyük önem verilmelidir.

Yaprak hastalıkları Mycosphaerella fragaria (Yaprak leke hastalığı) en yaygın olanıdır. Bu hastalığa karşı sistemik mantari ilaçlar kullanılmalı ve örtü altı yetiştiriciliğinde havalandırmaya büyük önem verilmelidir.

Çilek yetiştiriciliğinde, yetiştirici yönünden mücadelesi en zor olan hastalık Virüslerdir. Bunlarla mücadelede en iyi yöntem sağlıklı fide ile bahçe tesis etmektir.

ZARARLILAR


Çileklerde en çok görülen zararlılar kırmızı örümcek ve yaprak bitleridir. Bu zararlılarla mücadelede spesifik akarasitler kullanılmalıdır. Ayrıca dayanıklı çeşit kullanımına özen gösterilmelidir(Şekil 10). Çilek yetiştiriciliğinde Nematodlar da önemli bir sorundur. Bunlarla mücadelenin en iyi yolu sağlıklı ve temiz fide kullanılması yanında toprağın fümige edilmesidir.



Şekil 11. Kırmızı Örümcek Zararı


Çilek yetiştiriciliğinde özellikle örtü altı yetiştiricilikte kış ayların- da meyvelerde tozlanma ve döllenme noksanlığından kaynaklanan şekil bozuklukları sıkça rastlanmaktadır. Bu sorun sera içerisine arı kovanı (bal arısı) konmak suretiyle çözümlenmektedir Ancak son yıllar- da bal arıları yerine, düşük sıcaklıklarda daha iyi çalışabilen Bombus arılarının kullanımı daha yararlı olacaktır.


HASAT VE AMBALAJ


Çilek meyve türleri içinde meyvesi en nazik olanlardan biridir. Bu nedenle kısa zamanda bozulabilen hızla tüketilmesi gereken bir meyvedir. Meyvenin nazik olmasının en büyük nedeni meyve kabuğunun dayanıklı olmamasıdır. Hasat günün erken saatinde yapılmalıdır. Uzak pazarlara gönderilecek çileklerde meyveler 3/4 oranında kızardığı zaman hasat edilmelidir. Çilekler hasat sonrasında meyveden tutmadan. meyve el ayası içine gelecek şekilde, tırnakla sapı 1 cm kadar kalacak şekilde kesilerek tırnakla sapı 1 cm kadar kalacak şekilde kesilerek verilmeli ve I/2 veya 1/4 kg lık plastik yada karton kutularda pazara sunulmalıdır.

Kaynak : tedgem.gov.tr