Fındıkta Budama


BUDAMA

1. BUDAMA ZAMANI

Fındıkta budama, genellikle Eylül, Ekim, Kasım aylarında yapılır. Kışı sert geçen bölgelerde ise budamayı Şubat sonu, Mart başına kaydırabiliriz.

2. ŞEKİL BUDAMASI

Bahçe tesisinden sonra gereken en önemli husus fidanlara uygulanan şekil budamasıdır.

2.1. OCAK DİKİM SİSTEMİNDE ŞEKİL BUDAMASI

Dikilen fidanlara ilk yıl müdahale edilmez. İkinci yıl, Mart ayı başında gözler uyanmadan önce fidanlar toprak seviyesinden kesilir ve kesim yerlerine aşı macunu sürülür. Kesimden sonraki iki ay içerisinde kesim yerinin altından çıkan yeni sürgünlerden ocağın dışına doğru gelişen kuvvetli bir sürgün bırakılır, diğerleri toprak seviyesinden kesilir. Bırakılan sürgünler Mayıs ayından itibaren kontrol edilerek yaprak koltuklarından çıkan sürgünler elle koparılır.

Üçüncü yıl Mart ayı başında, gelişen sürgünler 80-100 cm kesilirler. Yıl içinde kesim yerlerinin altında oluşan sürgünlerden, birinci katın yan dallarını oluşturmak üzere, sonbaharda almaşıklı gelişme gösteren iki tanesi bırakılıp diğerleri kesilir.













Şekil 8 (b). Ocak dikim sisteminde şekil budaması.

Dördüncü yıl Mart başında doruk sürgünler 60-70 cm'den kesilir. O yılın sonbaharında kesim yerlerinin altında oluşan sürgünlerden ikinci katın yan dallarını oluşturmak üzere almaşıklı iki adet sürgün bırakılıp diğerleri kesilir. Birinci katı oluşturmak üzere bırakılan sürgünler 40-60 cm'den kesilir. Bu yılın sonbaharında ise bu dallar üzerinde oluşan sürgünlerden almaşıklı gelişme gösterenlerden 3-5 adet bırakılıp diğerleri kesilir.

Beşinci yıl, Mart ayı başında doruk sürgün 60-70 cm’den, ikinci katı oluşturan sürgünlerden 40-60 cm’den kesilir. Bu yılın sonbaharında ikinci kalın yan dalları üzerinde 3-5 adet sürgün bırakılıp diğerleri kesilir.

Doruk ve kadarı oluşturacak sürgünlerin kesiminde dikkat edilecek husus dışa bakan bir göz üzerinden kesimin yapılmasıdır. Beşinci yıl sonunda şekil budaması bitirilmiş olur.

Çit Dikim Sisteminde Şekil Budaması

Ana hatları itibariyle ocak dikim sisteminde olduğu gibidir. Farklılık 'ikinci yıl, iki sürgün bırakılması ve bunun birisi setin yukarısına, diğerini setin aşağısına, toprakla 60°C lık açı yaparak şekilde büyütülmesidir. Ayrıca üçüncü sürgünler 60-70 cm'den kesilirler.

3.2. Ürün Budaması

Altıncı yıldan itibaren bitkiler her yıl sonbaharda gözden geçirilerek, kurumuş, hasarlaşmış, birbirini gölgeleyen, birbirine sürtünen ve şekli bozacak dalcıklar kesilir. Ayrıca sonbahar ve Mayıs onu dip temizliği yapılır. Budamaya ne kadar düzenli devam edilirse, bitki o oranda o zarar görür ve iş hacminde o ölçüde azalma olur.

3.3. Tekniğe Uygun Dikim Yapılmamış Bahçelerde Budama

Çoğu çiftçi bahçesinde ocaktaki dal sayısı çok fazla ve ayrıca ocaklar arası mesafe çok az olduğundan, bitkiler birbirine girmiş, dalların toprağâ bakan kısımlarında dalcıklar cılızlaşmış ve ocaklar bir çalı görünümü almışlardır.

Bu tip bahçelerde yapılacak ilk iş, yaralanmış, kurumaya yüz tutmuş verimden düşmüş ve ocağın ortasındaki gelişmiş dalların toprak seviyesinden kesilip çıkartılmasıdır. Daha sonra birbirinin güneşini engelleyen ana dallardan daha genç olan bırakılıp diğeri kesilir. Ocaklarda 5-6 dal kalacak şekilde ve ocaklar arası mesafe, verimli topraklarda 6-7 metre verimi düşük topraklarda 4-5 metre olacak şekilde kesimlere devam edilir. Daha sonrada kalan ocaklar tek tek gözden geçirilerek kurumuş, yaralanmış dalcıklar kesilmelidir. Dallar tekrar gözden geçirilerek çok sık dalcıklar aralanmalıdır.

İkinci ve daha sonraki yıllardaki budama ürün budamasında olduğu gibi devam eder. Budamada dikkat edilecek diğer hususlarında aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

Kesimleri tırnak bırakmadan yapmak, dalcıkları budama makası ile, kalın dalları testere ile kesmek ve büyük yara yerlerini aşı macunu ile kapatmak.



dogankent.gov.tr