Meyvecilikte budama ve önemi
Bu kesip çıkartma işlemi rasgele değil ağacın fizyolojik yapısını bilmek suretiyle belirli kurallar çerçevesinde yapılmalıdır. Aynen bir heykeltıraşın yontulmamış bir kaya parçasına şekil verdiği gibi ağaca şekil verme sanatıdır.
Niçin budama?
Budama meyve kalitesini [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]ırır.
Ağacı kontrol altına alır. Ağaç boyu frenlendiği için meyve [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]ı, ilaçlama da işçilikten [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] sağlanır.
Budamayı ne zaman yapmalıyız?
Meyve ağaçlarını budamak için [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...], [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]ünü izleyen günlerle ilkbahar [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] periyodunun başlaması arasında geçen dönemdir. Ancak yöremizde kışları sert geçtiği için budama işlemi Martın ayının ilk haftalarında başlayıp tomurcuklar uyanmasına kadar geçen dönemde yapılabilir.
Merkezi lider budama şekli
Bu budama şekline uyan ağaçlar: [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]çlı [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] ağaçları ile yarı bodur [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]çlı [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] ağaçları, [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] ağaçları ve [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]çlı [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] ağaçları.
Esasen budama dikimle başlar. Fidan tek kamçı halinde alınmış ise 75 cm yükseklikten tepesi vurulmalıdır.
Tepe kesimi yapılan fidanlarda lider büyümeye başlar, ancak; lidere yakın olan 4–5 göz dik büyüyerek liderle [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] eder. Bunu önlemek için lidere yakın en az 2–3 gözün büyümesi 3–5 cm olunca kaldırılmalı. Böylece diğer dallar yatık büyüyecektir. 1. yıl sonunda en az 3-5 dallı ve bir lideri olan ağaç elde etmiş oluruz.
İkinci yıl terbiye ve budama
Tamamen don tehlikesi geçtikten sonra lider birinci yıl sonunda en az 85-90 cm olmuş ise, 85 cm.den kesilir. Lider büyümeye başlayınca birinci yılda olduğu gibi en yakın 2–3 göz kaldırılır. İkinci katta, yine liderden 5–10 cm uzakta birinci kattaki dallardan 70 cm yukarda geniş açılı büyüyen veya açısı genişletilerek büyütülen 3–4 [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]ımız olacaktır. Bu şekilde 2. yılın sonunda asgari 7–9 dallı bir ağacımız olacaktır. Birinci yılın sonunda geniş açıyla büyümüş olan dalların ucu yan dallanmayı sağlaması için 1/3 lük kısmı kesilir (şekil–5). Üçüncü yılda budamaya ikinci yılda olduğu gibi devam edilir. Birbirinin üstüne gelen ve içeri [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]ğru büyüyen dallar kesilerek kaldırılır.
Birinci yılsonundaki büyüme ve İkinci yılda ikinci katın oluşturulması
[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] ile yan dallar arasındaki açı 45–60 derece olmalıdır. Bunun için Sürgünler 3-5 cm iken kürdan ve mandal kullanarak 30 cm uzunluğa ulaştığında ise [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...] [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]ıcı ve ip bağlayarak geniş açı ile büyütülür
[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]:
Budama bodurlaştırır, meyveyi ve çiçeği azaltır, kaliteyiİ arttırır.
Mutlaka Yapılmalıdır.



Konyatarım

Abdurrahman AYAN
Ziraat Mühendisi