Hastalık ve Zararlılarla Mücadelede KİMYASAL MÜCADELE
Bileşimlerinde bulunan zehirli kimyasal maddelerle hastalık ve zararlıları yok etmek için yapılan mücadeleye "Kimyasal Mücadele" denir. Kullanılan bu zehirli maddelere ilaç adı verildiği için "İlaçlı Mücadele"de denilebilir.
TARIMSAL MÜCADELE İLAÇLARI HAKKINDA GENEL BİLGİLER
İlaçların Sınıflandırılması:
Genelde zararlı, hastalıklı, yabancı otlar gibi etmenlere karşı kullanılan kimyasal öldürücülerin tümüne "Pestisit" denir. Pestisitler etkili oldukları organizmaya göre ad alır. Bunlar:
Fungisit: Mantarlara,
Bakterist: Bakterilere,
Virisit: Viruslara,
İnsektisit: Böceklere,
Akarisit: Akarlara,
Nematisit: Nematodlara,
Herbisit: Yabancı otlara,
Molluskisit: Salyongoz ve sümüklü böceklere,
Rodentisit: Fare ve sıçanlara etkili ilaçlardır.
Zarar yapan organizmaların öldürülmesinde birinci derecede etkili olan maddeye "Aktif (etkili) madde"; etkili maddeyi tamamlayan ve taşıyan maddelere de "Dolgu maddesi" denir. Etkili madde doğrudan yalnız başına kullanılmaz. Dolgu ve yardımcı maddelerle bir araya getirilerek etkili maddenin kullanılabilir hale getirilmesi durumu formülasyonu oluşturur. Bir pestisit "Formülasyon"u zararlıları daha etkili, daha ekonomik, insan ve çevre sağlığına daha az zararlı olacak biçimde denetlemek için, biyolojik etkenliği olan bir veya birkaç maddenin yardımcı maddelerle yapılan fiziksel bir karışımdır.
Tarımsal mücadele ilaçları formülasyon tiplerine göre şöyle sınıflandırılabilir:
Toz İlaçlar (Dust): Kuru, toz halinde kullanılan, genellikle % 1-10 arasında etkili madde içeren ilaçlardır.
Islanabilir toz ilaçlar (WP): Su ile karışabilen toz halindeki ilaçlardır? Toz ilaçlara oranla daha fazla (% 25-80 arasında) etkili madde içerirler.
Suda çözünen toz ilaçlar (SP): Etkili maddenin dışında kalan yardımcı maddelerin de suda çözünürlüğü esasına dayanan bir formülasyon tipi olup, genellikle % 50'den fazla etkili madde içerirler. İnce toz görünümündedirler.
Emülsiyon konsantre ilaçlar (EC): Sıvı görünümünde olup, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içerirler. Formülasyonda etkili madde dışında etkili maddeyi çözen organik bir çözücü ve emülsiye edici maddeler bulunur.
Havda süspansiyonlar (Aerosol): Uygun bir çözücüde çözünmüş bir etkili madde ile yine bu çözücüde çözünmüş, püskürtmeyi sağlayan bir gazdan oluşurlar.
Tohum İlaçları: Formülasyonları toz ilaçlar gibidir. Ancak tohuma yapışmayı sağlayacak şekilde ince zerreli ve yapıştırıcı eklenen bu formülasyonun en önemli özelliği renk uyarı maddesinin bulunuşudur.
Zehirli yemler: Bazı böcekleri ve kemirgenleri kendine çekip öldürecek şekilde hazırlanmış özel formülasyonlardır.
Gaz İlaçlar (Fumigantlar): Zararlıları gaz oluşturmak suretiyle öldüren kimyasal maddelerdir.
İlaçların Uygulamaya hazırlanması:
Toz ilaçlarda uygulama, ilacın fabrikadan çıktığı özgün dozda ve tozlayıcıları ile yapılmaktadır. Doz, ilaçların genelde etkili madde üzerinden birim alana (ağırlığa) uygulanan miktarıdır.
Su ile seyreltilip püskürtülerek kullanılan (WP ve EC gibi) formülasyonlarda eriyiğin özenli bir şekilde hazırlanması gerekir. Bunun için önce ilaç tankına bir miktar su konur, bunun üzerine liaç eklenerek tank su ile doldurulur. Bu sırada aletin karıştırıcısı da çalıştırılmalıdır. bu işlemin başka bir yolu da, ilacı ayrı bir kapta az bir miktar su ile iyice karıştırmak, aletin tankına bunu aktararak tankı su ile doldurmaktır.
Islanabilir toz formülasyonlarda su ile karışım sırasında oluşan köpüklenmelerin gitmesi için bir süre bekletilmesi, sonra tanka su eklenmesi önerilir.
Hazırlanan eriyik, olanaklı olan en kısa sürede kullanılmalıdır. Çünkü bekleme sırasında çökme olabilmekte, ayrıca seyreltmede kullanılan suyun sertlik derecesi ilacın tesirliliği üzerinde etkili olmaktadır.
İlaçların birbiriyle karıştırılması:
Tarımsal mücadele sırasında konukçu üzerinde birden çok zararlı olabileceği gibi, aynı konukçuda hem zararlı hem de hastalık birlikte bulunabilir. Bu durumda, iki ayrı zamanda ilaçlama yapmak yerine, sözgelimi bir insektisit ile bir akarizit veya bir insektisit ile bir fungisit vb. bileşimlerle karıştırılıp uygulanabilir.
ilacın teknik bilgilerinin ve karışım tablosundaki durumun incelenmesi sonucu ilaçlarkarıştırılabilir. Karışım tablosunda karışabilir oldukları belirlenen iki ilacın karıştırılışı sırasında, genellikle ayrı formülasyon tipinde olmaları önerilir.
İlaçlarkarıştırılmadan önce kullanım oranları (dozları) saptanır. Sözgelimi, herbiri % 0.2'likdozda (100 litreye 200'er g veya cc olmak üzere) kullanılacak iki ilaçtan önce biri su ile karıştırılırken diğeri aynı dozda eklenerek aletin tankı su ile doldurulur. Böylelikle % 0.2+%0.2=90.4'lük iki ilaç dozu tank içerisinde bulunmuş olur. İlaçlardan üç veya daha fazla bileşiğin karışımı gerek fitotoksisite, gerekse ilacın bitki yüzeyine tutunması yönünden riskli olduğu için önerilmemektedir.
Hazırlanan karışımın olanaklar ölçüsünde hemen kullanılıp bitirilmesi ve bu arada sürekli karıştırılması
istenir
ilaçların karışım halinde kullanılmalarının aynı zamanda hem zararlı hem de hastalıklar veya diğer iki ayrı etkenle mücadele yapabilmesi, böylece yetiştirici için emek ve zaman tasarrufu sağlanmış ollunması açısından bir üstünlüktür. Ancak, bu yöntem, fitotoksisite olasılığının artması, alette atım güçlüğü olabilmesi, kalibrasyon güçlükleri ve aynı anda iki öldürücünün çevreye yayılması nedeniyle çevre sağlığı sorununun artması gibi sakıncaları da içermektedir.
KİMYASAL MÜCADELE YÖNTEMLERİ
YEŞİL AKSAM İLAÇLAMALARI
Yeşil aksam ilaçlamaları genelde bitkilerin toprak üstü organlarında oluşan hastalıklara karşı uygulanır. Ancak son zamanlarda geliştirilen sistemik fungisitlerden bazılarını yeşil aksama uygulayarak kökteki hastalıkları da önlemek olanaklı olmuştur. Yeşil aksam ilaçlamaları püskürtme, tozlama, sisteme veya yağmurlama sulama şeklinde uygulanır.

teşekkürler