iyi bir çimlendirme ortamı başlangıçta tohumun cinlenmesi sağlayacak kadar nemli
ve tohuma sürekli su temin edecek fiziksel özelliklere sahip olmalı, ayrıca iyi
bir havalanmaya olanaka vermelidir.
Tohumla üretimde, çimlendirme ortamı olarak kullanılan materyalin kabalığı
ekilecek tohumun iriliğine göre değişir. Küçük tohumlar için ortamın ince yapılı
olması istenir. Tohumun iye bir şekilde çimlenebilmesi için toprak zerrecikleri
ile tohum arasında iyi bir temasın olması gereklidir. Böyelce suyun tohum
tarafından alınması sağlanmış olur.
Çimlendirme ortamı olarak toprak, kum, yaprak çürüntüsü, turba yosunu, sphagnum
yosunu, perlit, vermikülit veya bunların değişik kombinasyonlarından oluşan
karışımlar kullanılmaktadır. Kullanılacak ortamın fiziksel özelliklerinin iyi
olmasının yanısıra ucuza sağlanabilmesi de çok önemlidir. Sözgelişi, ülkemizde
turba toprağıda olduğu gibi, vermikülit kullanımı da çok sınırlıdır. Bu nedenle,
yerli kaynaklarımızın en iyi şekilde taranması gerekmektedir.
Çimlendirme ortamı olarak, fazla bir kurumaya uğramadan nemini sürekli olarak
tutabilen orta tınlı topraklar oldukça yaygın şekilde kullanılmaktadır. Kumlu
(hafif) topraklar nemini kolayca kaybederek kururlar. Ağır (killi) topraklarda
ise drenaj kötü ve havalandırma yetersiz olduğundan, kurudukça çatlayan sert bir
yüzey (kaymak tabakası) oluştururlar, bu da fidelerin topraktan çıkışını
engeller.
Toprak içeren çimlendirme ortamlarından en fazla kullanılan John Innes tohum
kompostudur. İngeldere'de John Innes Bahçe Bitkileri Enstitüsü tarafından
geliştirilmiş olan bu karışım
2 kısım tınlı toprak. 2 kısım turba yosunu 1 kısım kum.
Bunlar hacim olarak karıştırmalı ve karışımın her m3'üne 1 kg. süperfosfat ve
600 g. öğütülmüş kireç taşı katılır. Kireç sevmeyen bitkiler için hazırlanan
karışımlara kireç taşı konmamalıdır.
Çimlendirme ortamları için toprağa dayalı olarak hazırlanan bir başka karışım
ise hacim olarak: :
1 kısım tınlı toprak.
1 kısım yaprak çürüntüsü veya turba yosunu
1 kısım kaba kum'dan olumşaktadır.
İyi kalite tınlı toprak bulmak her zaman kolay değildir. Bu nedenle tohumların
çimlendirilmesinde tınlı toprak içermeyen karışımlar da başarı ile
kullanılmaktadır. Bu karışımların daha steril, tekdüze ve hafif olmak kolay
taşınabilme ve yabani ot tohumları içermeme gibi üstünlükleri bulunmaktadır.
Ancak, tınsız kompostların besin maddesi kapsamları genellikle düşüktür,
dolayısıyla fideler bu kompostlarda bir süre tutulacaklarsa besin çözeltisi
katılması zorunludur, buna örnek olarak Cyclamen persicum tohumlarının
çimlendiğirilmesinde kullanılan karışım gösterilebilir.
5 kısım ince elenmiş yaprak çürüntüsü
2 kısım turba
1 kısım perit
1 2 kısım yapmış ahır gübresi,
Bunlar hacim olarak karıştırılmak ve karışımın her m3'üne şu gübre karışımı
katılmalıdır.
5.260 g. kireç taşı
540 g magnesyum sülfat
185 g potasyum nitrat
340 g süperfosfat
425 g ozmokot
25 g iz elementler .