Cevap: Kamulaştırma da Objektif değer artışı
Tarımsal arazilerin kamulaştırılmasında net gelir hesabı yapılarak kıymet takdiri yapılmaktadır.Arazi üzerinde yetiştirilen tek yıllık bitkiler bitkilerde veya kapama olan meyve bahcelerinin yıllık getirisi masrafları düştükten sonra kapitilizasyon faizine bölünmesi sonuçunda arazinin değeri ortaya çıkmakta. Ancak bazı bölgelerin başka bir bölgeye oranlar çevresel,iklimsel ve sosyal yönden üstünlükleri dahası insanlarca tercih edilmesi var. Mesela; Nevşehir ili Kozaklı ilçesi kaşkışla köyü ile Sakarya ili Pamukova Düzakçaşehir köyünü karşılaştıralım. Her iki arazidede Bugday tarımı yapıldıgı göz önüne alındığında Net gelir hesabına göre 1ooo Ytl/da gibi bir fiyat çıkar. Ancak piyasa değeri ve insanlarn tercihi göz önune alındıgında Kaşkışla köyünde 500 YTL Düzakçaşehirde 16.000 YTL aradaki fark 32 katı.İşte bu tür bir hesaplama karşısında, arazinin çevre,iklim ve sosyal farklılık göz önünde bulundurularak objektif değer artışı dediğimiz Yargıtay kararlarına göre %100 Oranında bir artış ilavesi demektir.Bu artış bile çogu yerde çok yetersiz kalmakta .Örnekte verilen iki köyün karşılaştırılmasında verimesi öngörülen değer bile çok yetersiz kalmaktadır.
Diğer bir örnek ayni bölgede iki tarım arazisi ve ikisindede ayni ürün yetiştirilmekte. Net gelir hesabına göre fiyatlar eşit çıkmakta. Ancak A arazisi şehirler arası ana yol üzerisinde B arazisi ana yola 1 km uzaklıkta. A arazisi yol kenarında olmasından dolayı Tarım dışı yatırımlara dah müsait olmasından, diğer araziye göre satışda farklı bir avantajı olması lazım.İşte A arazisinin B arazisinden farklı kılmak için ilave yapılan fiyat farkı objektif değer olarak kaydedilmekte dir.
|