Kivinin Tanımı ve Dünya Üzerinde Yayılışı

KİVİNİN TANIMI ve YAYILIŞI

Bölüm Spermatophyta
Şekil 1: Hayvard’ın genel görünüşü
Alt Bölüm Angiospermae
Sınıf Dicotyledones
Alt Sınıf Choripetalea
Takım Biolypetale
Familya Actinidiaceae
Cins Actinidia
Tür Actinidia deliciosa
A.chinensis planch
Kültüre alınışının kısa tarihi
Yıl Sonuç
1900 İlk defa Çin’in yangtze vadisinde yaşayan yabancılar tarafından keşfedildi.
1910 1910 yılında Y. Zelanda’nın kuzey adaları ve Kalifornia’da yetiştiriciliğine başlandı.
1930 1930’larda Y. Zelandalılar bu kültürü geliştirdiler fakat Kalifornia’da bu konuda fazla ilerleme kaydedilemedi.
1945 Y. Zelanda’nın kuzey adalarında 2. dünya savaşından sonra geniş ölçüde kivi üretimi yapılmaya başlandı.
1960’lar 1960’lara kadar Y.Zelanda bu konuda tekel oluşturmuştur. Fakat bu tarihten sonra kalifornia’da geniş ölçüde kivi üretimi yapılmaya başlandı.
1980’lar 1980’lerden sonra Şili, Avustralya gibi ülkelerde kivi üretip pazarlamaya başlamışlardır.

Çin’de kivinin doğal yetiştiği alan sahilden takriben 300 metre yükseklikten başlayıp,1400 metre rakıma kadar yayılım göstermektedir. Bu yörelerde gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı 15 OC’ye kadar varmaktadır. Ayrıca bu ekolojilerde yıllık yağış 1200-1800 mm ve havadaki nem oranı ise %70-80 arasında değişmektedir. Doğu Karadeniz bölgesinde ise yıllık yağış ortalaması 1000 mm civarında olup, bu oran doğuya gidildikçe 2400 mm’ye kadar varmaktadır. Kivi doğal olarak Doğu ve güney Çin’de yetişen bir türdür. Sarılıcı ve tırmanıcı özelliğe sahiptir. Sarılıcı olmasına karşılık, bunun için özel organları (sülükleri) yoktur. Bu türe ait bitkiler iki evciklidir. Üniform bir yapı gösterdiklerinden türlerin ayırımı güçtür. Türlerin ayırımı çiçek rengi, yaprak büyüklüğü, şekli, tüylülüğü ile meyvedeki benzer özelliğe göre yapılır. Tür üzerinde çalışmalar bütün üretici ülkelerde yoğun olarak sürdürülmektedir.Kültüre alınması 60 yıl gibi çok kısa bir süreyi kapsamaktadır. Meyveleri ise dışı kahverengi, içi yeşil ve kabuğu ince tüylerle kaplıdır. Meyvenin vitamin ve mineral maddelerce zenginliği ve kalori değerinin düşük oluşu, aranan meyve türü olma kimliğini kazanmıştır.
Dünyadaki kivi üretimine bakıldığında başta İtalya ve Yeni Zelanda olmak üzere, A.B.D, Fransa Şili ve Japonya izlemektedir. Çin, İspanya ve Yunanistan’da da hızlı bir şekilde gelişmektedir. Ülkemizde kivi üretimi 1988 yılında başlatılan adaptasyon deneme çalışmaları sonucunda Karadeniz, Marmara ve Ege bölgesinde rahatlıkla yetiştiriciliğinin yapılabileceği ortaya konmuştur. Bu bölgeler arasında Doğu Karadeniz bölgesi bitkinin ekolojik istekleri bakımından diğer bölgelerden daha uygun olması, kivi yetiştiriciliğinin daha ekonomik yapılabildiği ortaya konmuştur. Doğu Karadeniz bölgesinde ticari manada yetiştiriciliğinin yeni yeni yapılıyor olması birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Bu sorunların başında tekniğine uygun bir şekilde bahçelerin kurulmamasıdır. Bu suretle yeni kurulan kivi bahçelerinin mutlak suretle tekniğine uygun yapılması gerekmektedir.Kivi bahçeleri tesis edilirken uzun vadeli düşünmek gerekmektedir. Tesis aşamasında yapılan hataların sonraki yıllarda telafi edilmesi oldukça güçleşmektedir. Bunun için kivi üreticilerinin uzman ve bilirkişilerle diyalog halinde çalışmaları gerekmektedir.
Karadeniz bölgesinde ürün çeşitlendirilmesi ile beraber bölgedeki üreticilerin daha fazla gelir elde etmeleri sağlanmış olacaktır.Böylelikle hem bölge ekonomisine, hem de yurt ekonomisine ek bir gelir kaynağı oluşturulmuş olacaktır.



Kaynak : ziraatci.com