Eskiden tekkelerin girişlerine yaz?l? olan “Edep Ya Hu” cümlesini bu mübarek zamanlarda hat?rlamak gerekir. Edeb iman?n y?ld?z?d?r. Edebini kaybedenin iman?n?n y?ld?z? s?yr?lm??t?r.

Edep, bir toplumda örf, adet ve kural halini alm?? iyi tutum ve davran??lar veya bunlar? kazand?ran bilgi anlam?nda kullan?lan bir terimdir. Terbiye, kavlen, fiilen insanlara lütuf ile muamele etmek, güzel ahlak, usluluk, haya, sünnete uygun hareket etmek demektir.

?nsan?, di?er canl?lardan ay?ran en belirgin özellik, ak?l ve hayad?r. Çünkü insan, ancak bu iki meziyetiyle güzel ahlak ve edep sahibi bir ki?ili?e kavu?ur. Do?u?tan insanda var olan utanma hissi, onu, kendili?inden baz? tedbirler almaya sevk eder. Nitekim en ilkel toplumlarda insanlar?n, a?aç yapraklar?ndan elde ettikleri veya bitki liflerinden ördükleri parçalarla örtünmeleri, bunun aç?k bir delilidir. Böyle bir his, ak?l ve imanla birle?ince, o zaman, ço?unlu?un benimsedi?i ahlak ve edep kurallar?, daha belirgin bir biçimde ortaya ç?kar.
HELAK OLUR
Peygamber Efendimiz ?bn Mace'de geçen bir hadis–i ?eriflerinde ?öyle buyurur: "Allah bir kulunu helak etmek isterse ondan hayas?n? al?r. Hayas? al?ndnda onu hep u?ursuz bulursun. Onu hep böyle buldu?unda emanet duygusunu da yitirir. Yitirince onu hep hain olarak görürsün. Onu bu halde görünce merhamet duygusunu da kaybeder. O bu hale dü?ünce onu kovulmu? bir halde bulursun. En son onu öyle bir halde görürsün ki ?slam halkas? art?k onun boynundan al?nm??t?r." Edeb, nefsi gerekti?i ?ekilde terbiye etmek ve güzel ahlâk ile süslemektir. Edeb, insan?n mutlak bir fazilet kayna??d?r. Cennet’teki makamlara, amel ve edeple ula??ldn? da her zaman hat?rlamak gerekir. Tasavvuf ehli ise edebi, ''Ma-fevkini (üstündekini) çok görmemek; ma-dununu (a?a??s?ndakini) tahkir etmemek, herkesi haliyle ho? görüp Hal?k'?n hat?r? için mahluka merhamet edip sevmektir'' ?eklinde tarif ederler. Gönüller sultan? Mevlana edep konusunda ?unu söyler. ‘Edepsiz, yaln?z kendine kötülük etmez;bütün çevreye ate? salar. ?u gök, edep yüzünden klarla dopdolu bir hale gelmi?tir; melek edep yüzünden suçtan ar?nm??t?r, temiz olmu?tur’
Edepten nasibini alamam?? kimsenin milletine faydal? olmas? mümkün de?ildir. Edep hali olmayan ki?i hem kendine hem de çevresine zarar verir. ?nsan, kendisini her türlü beladan koruyan edep tac?n? bir an önce giymek zorunda oldu?unu unutmamal?d?r:
Edeb bir taç imi? nur-? Hüda’dan
Giy ol tac? emin ol her beladan
Divan? Kebir’de s?k s?k edep kavram?na yer veren Mevlana ?öyle der: Ademo?lunun e?er edepten nasibi yoksa adem de?ildir, Ademo?luyla hayvan aras?ndaki fark edeptir, Gözünü aç da bak cümle Kelamullah’a, Kur’an’?n bütün ayetlerinin manas? edepten ibarettir.
Hak a? Yunus Emre’de ?öyle der :
Ehli diller aras?nda arad?m, k?ld?m talep. Her hüner makbul imi?, illa edep illa edep.
[Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]