MONİLYA (mumya) HASTALIĞI
Fungus kışı hastalıklı meyveler ve dallar üzerinde miselyum halinde geçirir. Hastalanmış dal ve meyveler üzerinde, ilkbaharda konidisporlar meydana gelir ve bunlar açmış olan çiçekleri hastalandırır.
ZARAR ŞEKLİ
Hastalık kiraz ağaçlarının çiçek, çiçek sapı, meyve ve sürgünlerinde belirti oluşturur. Hastalığa yakalanmış çiçeklerin petal yaprakları, dişicik borusu ve erkek organları kahverengileşir. Bu renk değişimi, daha sonra tüm çiçeğe yayılır. Nemli havalarda, hastalıklı kısımlar üzerinde, etmenin konidispor kitleleri görülür. Hasta çiçekler dal üzerinde kurur ve mumyalaşır.
Çiçek sapından hastalanan sürgünler esmerleşir, ince sürgünler tamamen kurur, kalın sürgünlerde ise kanser yaraları oluşur. Bu kanser yaraları kapanmaz, ortası çökük, elips şeklinde; ya da uzun yarıklar şeklinde kendini gösterir. Kanser yaralarının altındaki parankima dokusu erir ve kahverengine döner. Kuruyan kısımlardaki tomurcuk, çiçek, meyve ve yapraklar da ölürler. Bunlar dallarda asılı halde kalırlar. Yağmurlu ve nemli havalarda yara etrafında zamklanma görülür.
Çiçek monilyası hastalığının sorun olduğu bahçelerde, çiçek enfeksiyonlarını meyve enfeksiyonları takip edebilir. Meyve enfeksiyonları genellikle meyve olgunlaşmasına yakın dönemde meydana gelir. İlk belirtiler, meyve kabuğunda oluşan kahverengi bir veya birkaç leke halindedir. Lekelerin etraflarında, açık kahverengi bir halka bulunur. Meyve etinin içine doğru çürüme başlar; ancak lekeler çukurlaşmaz. Bu lekeler üzerinde, 1-3 gün sonra konidispor yastıkları oluşur ve konidisporlar olgunlaşınca etrafa uçarlar. Konidispor kümeleri, yarım küre şeklinde olup; yeşilimsi-gri renklidir. Meyve üzerindeki misel kitlesi, zamanla meyveyi buruşturur ve tamamen kurutur. Kuruyan meyveler mumyalaşır ve dalda asılı kalırlar.
Monilya hastalığı kiraz, vişne, kayısı, erik, badem ve şeftali ağaçlarında zarar yapar. Bu hastalık, genel olarak yurdumuzun hemen her bölgesinde görülmektedir. Epidemi yıllarında %80-90 oranında zarar yapabilmektedir
|