Elma Karalekesi hastalığı [Venturia inaequalis (Cke.) Wint.]

selsarac · 28-07-2008

Elma Karalekesi hastalığı [Venturia inaequalis (Cke.) Wint.]
1. Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri
Etmenin saprofit ve parazitik olmak üzere 2 devresi vardır. Saprofit dönem sonbaharda yere dökülen ölü yapraklarda başlar, ilkbaharda peritesyum olgunlaşmasına kadar sürer. Parazitik dönem ise fungusun canlı dokularda sürdürdüğü yaşamını kapsar.
Etmenin miselyumu bölmelidir, önceleri renksiz olup giderek kahverengileşir. Epidermis ve kütikula arasında gelişerek stromayı oluşturur, gelişimini sürdüren fungus zamanla kütikulayı parçalar. Miselyumların ucunda kısa, dipleri kalın, uç kısmı ince konidioforlar ve bunların ucunda da konidileri oluşur. Renksiz olan konidiler zamanla kahverengileşir. Peritesler sonbaharda dökülen lekeli yapraklarda oluşur. Küremsi veya yarı küremsidir. İlkbaharda peritesler içinde askosporlar olgunlaşır.

Elma karalekesi (V. inaequalis )' nin yaşam çemberi.

Olgunlaşan askosporlar ilkbaharda yağışlı günlerde peritesyumlardan fırlatılarak ağaçta yeşil aksam mevcut ise ilk enfeksiyonları gerçekleştirirler.
Hastalığın belirtileri ağacın yaprak, meyve ve sürgünlerinde görülür. Yaprağın üst ve alt yüzünde oluşan lekeler başlangıçta yağlımsı görünüştedir, giderek zeytin rengini alır ve daha sonra da kahverengileşir. Lekeler kadifemsi yapıdadır ve bu kısımdaki dokular zamanla ölür, üzerinde çatlaklar ve delikler oluşur. Ağır enfekteli yapraklar erkenden sarararak dökülür.

Elma karalekesi (V. inaequalis ). Yapraktaki ZararıMeyvedeki ZararıMeyvedeki Zararı

Meyvedeki lekeler yeşilimtrak olup zamanla kahverengine dönüşür. Küçük lekeler zamanla birleşirler ve bu kısımlarda meyvenin gelişmesi durduğu için deforme meyveler oluşur.
Elmada sürgün enfeksiyonları bazı duyarlı çeşitlerde görülür. Lekeler oval veya yuvarlak kabarcıklar şeklindedir. Püstül olarak tanımlanan bu kabarcıklar ilkbaharda çatlar ve içinde oluşan konidi yatakları açığa çıkar. Püstüller zamanla birleşerek "uyuz" veya "sıraca" denilen yaraları oluşturur.
Hastalığın zararı doğrudan veya dolaylı olmaktadır. Yaprak enfeksiyonları nedeniyle fotosentez ve solunum olayları engellendiğinden, ağaç yıldan yıla zayıflamaktadır. Hastalık nedeniyle oluşan ürün kaybı ortalama % 20-45 arasında değişir. Hastalık ülkemizde elma yetiştirilen tüm bölgelerde yaygın olarak görülmektedir.
2. Mücadelesi
2.1. Kültürel önlemler
Sonbaharda yere dökülen ve primer enfeksiyon kaynağı olan karalekeli yapraklar toplanıp yakılmalı veya sürüm ile toprağa gömülmelidir. Var ise sıracalı dallar budanıp yakılmalıdır. Ağaçlar, yaprakların daha hızlı kurumasını sağlayacak hava akımına izin verecek uygun aralıklar ile dikilmelidir. Aynı amaçla ve ilaçla kaplamanın arttırılması için ağaçlar düzenli olarak budanmalıdır.
2.2. Kimyasal mücadele
Kimyasal mücadele tahmin ve uyarı esaslarına göre uygulanır. Buna göre, birinci ilaçlama doğada askospor uçuşu başladıktan sonra ağaçların duyarlı fenolojik döneme ulaşması ve enfeksiyon periyodunun oluşması durumunda yapılır. Karadeniz Bölgesinde birinci ilaçlama fenolojiye göre sigorta şeklinde yapılabilir. İkinci ve diğer ilaçlamalar bir önceki ilaçlamada kullanılan ilacın etki süresi ve enfeksiyon periyodunun oluşması dikkate alınarak yapılır. İlaçlamalara son vermede, askospor uçuşunun sona ermesi, primer enfeksiyonlar ve enfeksiyon periyodu oluşumu dikkate alınır.
İlaçlamalarda kullanılacak ilaçlar, enfeksiyon oluşumundan sonra geçen süre, külleme veya diğer başka hastalıklara da etkili olup olmama, duyarlılık azalışı, elma bahçelerinde saptanan yararlılara etkisi ve kalıntı açısından değerlendirilerek Elma karalekesi hastalığına karşı ruhsatlandırılmış ilaçlar arasından aşağıdaki ilkeler doğrultusunda seçilir:
-Fenolojik dönem uygunsa (çiçeklenme öncesi ) bakırlı preparatlara yer verilmelidir.
-Zorunlu olmadıkça tek yer engelleyici fungisitler kullanılmamalı; çok yer engelleyici fungisitlere öncelik verilmelidir.
-Tek yer engelleyici fungisitler zorunlu olarak kullanılacaksa etki şekli farklı gruplar dönüşümlü olarak kullanılmalıdır.
-Karışım preparatlara öncelik verilmelidir.
-Bahçede küllemeye karşı da mücadele yapılacaksa her iki hastalığı da kontrol eden ilaçlar seçilmelidir.
-İlaçlama programına külleme ilaçlaması ile başlanılması durumunda gelecek karaleke ilaçlaması, küllemeye karşı uygulanan fungusitin etki süresi içinde kalıyorsa yapılmamalıdır.
Kullanılacak preparatlar [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]'de yer almaktadır.