Yaprak galerigüveleri

Bahcedanismani.com · 28-07-2008

Yaprak galerigüveleri
Elma yaprak oval galerigüvesi (Phyllonorycter gerasimowi (Hg.) (Lep.: Gracillaridae)
Elma yaprak galerigüvesi (Stigmella malella (Stt.) (Lep.: Stigmellidae)
Kiraz yaprak galerigüvesi (Lyonetia clerkella (L.) (Lep.: Lyonetiidae)
Armut yaprak galerigüvesi (Leucoptera scitella Zell. (Lep.: Lyonetiidae)
Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli
Erginlerin uzunluğu 2-5 mm arasında değişen, ön kanatları her türde değişik desenli, arka kanatları dar ve uzun, bol saçaklı küçük kelebeklerdir. Kanat açıklıkları 6-9 mm arasında değişir. Larvaların yapraklarda açtıkları galeriler türlerin ayırt edilmesine olanak sağlar. Yumurtaları 0.3-0.4 mm uzunluğunda sarımtırak gri yeşil renktedir. P. gerasimovi kışı yere dökülen yapraklardaki galeriler içinde pupa döneminde, S. malella kışı toprakta kokon içinde pupa döneminde, L. clerkella kışı ergin olarak ağaçların gövdelerinde, L. scitella kışı pupa döneminde ağaçların gövdelerinde geçirir. İlkbaharda çıkan dişi kelebekler yumurtalarını yaprakların alt yüzüne bırakır. Galeri güvelerinin döl sayısı 2-5 arasında değişir.
Yaprak galerigüvelerinin larvaları yaprağın iki epidermisi arasında parankima dokusunu yemek suretiyle zararlı olurlar. Galeri şekilleri her tür için değişik olup tür ayırımına olanak sağlar. Bu türler özellikle fidanlarda ve genç meyve ağaçlarının yapraklarında galeri açarlar. Populasyonun çok yüksek olduğu yıllarda zarara uğramış yaprakların ve ağaçların gelişmesinde bir duraklama olur. Yapraklar zamanından önce dökülür, meyve verimi azalır ve kalitesi düşer. Türkiye'nin elma yetiştirilen her yerinde bulunurlar.
Doğal düşmanları
Parazitoitleri: Apanteles blancardellae Bohe. (Hym.:Braconidae); Pnigalio agreulus (Wlk.), Sympiesis sericeicornis (Nees) (Hym.:Eulophidae).
Predatörleri: Orius minitus (L.), Anthocoris sibiricus R. (Het.:Anthocoridae); Deraeocorus serenus (Dgl. Sc.), D. ruber (L.), Heterotoma dalmatinum (Wyn.), Pilophorus pusillus Reut., Atractotomus mali (M.D.) (Het.:Miridae)' dir.
1981 yılında Ankara' da P. gerasimowi larva ve pupalarının % 51.4 oranında parazitlendiği, % 29.5' i bulan oranlarda da predatörler tarafından yendikleri tespit edilmiştir.
Mücadelesi
Kültürel önlemler
Yaprak galerigüveleri, kışı ağaç altlarında dökülmüş yapraklar arasında, toprakta, ağaç kabukları altında geçirdiklerinden, bahçelerdeki kurumuş yaprakların toplanarak yok edilmesi, toprağın sürülmesi, ağaç kabuklarının soyulması zararlı populasyonunun düşmesini sağlar.
Biyolojik mücadele
Yaprak galerigüvelerinin çok sayıda doğal düşmanı bulunmaktadır. Bunlar genellikle söz konusu zararlıları ekonomik zarar seviyesinin altında tutmakta ve ilaçlamaya gerek kalmamaktadır. Ancak yoğun ilaçlamaların yapıldığı ve geniş spektrumlu ilaçların kullanıldığı bahçelerde; faydalılar zarar gördükleri için, bu zararlılar sorun haline gelebilmektedir.

Elma yaprak oval galerigüvesi (P. gerasimovi) Armut yaprak galerigüvesi (L. scitella ) Elma yaprak galeri güvesi
(S. malella) Kiraz yaprak galerigüvesi (L.clerkella)

Bu nedenle bu zararlılara karşı ilaçlamadan kaçınılması ve diğer zararlılara karşı kullanılacak ilaçların iyi seçilmesi halinde; yaprak galergüvelerinin doğal düşmanları korunmuş ve zararlılar baskı altına alınmış olacaktır.
Kimyasal mücadele
Bu zararlılara karşı zorunlu kalmadıkça kimyasal mücadele yapılmamalıdır.
Meyve bahçesi ve fidanlıklarda; nisan ortalarından itibaren ilk çıkan yapraklar kontrol edilir. Yaprak başına ortalama 4 veya daha fazla zararlı canlı larvası düşüyorsa ve parazitlenme çok düşük ise nisan-mayıs ortaları arasında birinci ilaçlama, temmuz-ağustos ortaları arasındaki kontrollarda sürgün ucu altlarından alınan yapraklarda ortalama 4 veya daha fazla canlı larva varsa ikinci ilaçlama, eylül başlarından itibaren ortalarına kadar yapılan kontrollarda tesadüfen alınan yapraklarda ortalama 4 veya daha fazla canlı larva varsa üçüncü ilaçlama yapılır.
Kontrollarda her ağaçtan 20 adet olmak üzere en az 5 ağaçtan, belirlenen yerlerden yaprak alınıp canlı larva sayılmalıdır.
Darbe yöntemine göre 100 darbede 10-12 ergin yakalandığı taktirde ilaçlama yapılmalıdır. Son ilaçlama ile hasat arasındaki süre en az 25 gün olmalıdır.
Kullanılacak preparatlar [Sadece Bahcesel kullanıcıları linkleri görebilir. Hala kayıt olmadıysanız, kayıt olmak için tıklayınız...]'de yer almaktadır.