Türkiye genelinde kuraklık çiftçiyi fena biçimde zor duruma sokarken, Karadeniz'de bu zamana kadar görülmemiş fındık rekoltesi bekleniyor ancak fiyatın düşük olacağı söylentisi üreticiyi korkutuyor.

Anadolu'da özelliklede de Güneydoğu Anadolu'da kuraklık çiftçiyi zor durumda bırakırken, Karadeniz'de bu zamana kadar ki Türkiye fındık üretim rekoru kırılacak.

Bölgede fındık üretim tahminleri 700 bin ton ila 1 milyon ton arasında değişeceğini bununda bugüne kadar rekor bir üretim olacağı söyleniyor.


Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) elinde 335 bin ton fındık bulunuyor. Arz fazlası sebebiyle üretici ise piyasada fındığın fiyatının 2 ila 2.5 YTL arasında olacağı söylentileri yüzünden ürünün bereketli olmasına sevinemiyor. Geçen yıl TMO, fındığın kilosunu 5 YTL'den alırken, serbest piyasada 4.250 YTL'ye kadar düşmüştü.

Borçlarını dahi ödemeyen Fiskobirlik'in ise bu yıl fındık alamayacak durumda olması, TMO'nun da elindeki fındığı aldığı fiyatın altında satışa çıkararak fındık piyasasından çekileceğini açıklamasından sonra üretici kapatma davası süresince yaşanacak bir boşlukta tamamen sahipsiz kalmaktan korkuyor. Bu durumun bölgede bir sosyal çöküşün yaşanacağının sinyallerini verdiğini ileri sürülüyor.

Bazı üreticilerin, üretici birlikleri, ticaret ve sanayi odasının konuyla ilgili görüşleri ise şöyle:

Recep Elmas (97): "Karadeniz'de insanın ölüsü de dirisi de fındığa bağlı. Bu sene bazı bahçelerde kuruma oldu ama fındık olan bahçelerde görülmemiş fındık var. Devlet bunun fiyatını toplama başlamadan duyurmalı ki, ona göre halk tedbir alınsın. Eğer fındık fiyat etmez ise insanlar birbirini yer boğar. Üretici tüccarın eline düşer ki tüccar zaten 5 liralık malı 3 liraya alarak üreticiyi boğuyor. Devletin bu işe el atması lazım başka çıkar yolu yok." dedi.

Üretici Zeki Çayır (42) ise bu yıl fındığın iyi olduğunu tüccara fındık mahsülünden ödenmek üzere faizle alınmış borcu bulunduğunu hatırlatarak, fındık taban fiyatının 5 ila 5.5 YTL arasında olduğu taktirde ödemeyi nasıl yapacağı kara kara düşünürken, fiyatın 2- 2.5 YTL arasında olabileceği söylentisi karşısında ise çaresiz kaldığını ifade ediyor.

Hilmi Akçay (75) isimli üretici ise şunları söyledi: "Fındığın durumu iyi ama para etmez ise bir faydası olmaz. Bu hükümet durursa bir ümidimiz var. Eğer giderse benim görüşürüm hepten daha kötü olur. Ben hala Fiskobirlik'ten 2 yıl önceki ürünün parasını almadım çok zahmet çektim. Ben çok şeyleri biliyorum kibrit için kuyruğa girilen günleri biliyorum. Ekmek bulamadık da erkenden fındığı toplayıp değirmende un yaptılar ekmek için ama onu da yiyemedik, millet açlıktan kırıldı. Ben o günleri gördüm Allah o günleri götürsün de geri getirmesin. Ama para etmez ise fındık o günler gibi olur."

Emine Aydan (39), "Allah'a şükür fındık var ama para etmeyecek deniyor. Ben para etmeyecek fındığı ne yapayım ki. Devlet bizi açlıktan öldüreceğine aç öldürsün daha iyi. Ürün var ama biz korku içindeyiz, devlet azıcık bir şeyler yapsın millete az bir şeyler versin, az bu insanlara halkına sahip çıksın. Nedir bu yok yok yok, başka bir şey yok mu?" ifadelerini kullandı.

Henüz geçen yılın parasını Fiskobirlik'ten alamadığını söyleyen Adem Aydın'da (52), "Bu sene ürün iyi ama fındığın fiyatı 2-2,5 YTL olacak diyorlar bu fiyat fındığın maliyeti bile değil. Biz gübreyi bu sene geçen senenin iki katına fiyatına aldık. Bu işin altından nasıl çıkalım. Fındığın bir sahibi yok az birileri bakmalı ve ilgi göstermeli. Milletin derdi ile dertlenecek hiç kimse yok mu yukarılarda." şeklinde konuştu.

Fındık Üreticileri Derneği Başkanı Zekeriya Kara ise yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Bu günkü bu durum karşısında fındık dikim alanlarının belirleyen yasanın devlet tarafından uygulanmaması sonucu; fındık dikim alanlarının gün geçtikçe artmasının çok büyük etkisi var. Şu anda ortalıkta dolaşan fiyat fındığın değeri değil, maliyeti hiç değil. Bu fiyat eğer gerçekleşirse Karadeniz Bölgesi'nde sosyal patlama olup olmayacağını bilmiyorum ama sosyal çöküntü kesinlikle yaşanır. Göç hızlanır adi suçlarda artış olur, insannımıza yazık olur."

Yeni sezonun sorunlu başlayacağının görüldüğünü aktaran Ordu Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ömer Aydın'da konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: "Eğer tedbir olmaz ise bu aç kurtların önüne üreticinin bırakılması olur. Bu yörede kargaşayı ve karmaşayı doğurur. Serbest pazar güçlünün güçsüzün elinden istediğini istediği alması değildir. Bu durum en fazla bu durumdan nemalanmak isteyenleri götürecektir. Toprak Mahsulleri Ofisi de böyle bir sezona girilirken fındık satarak üreticiyi kalbinden hançerlemiştir."

(Cihan Haber Ajansı)