Kereviz Yetiştiriciliği Ekonomik Önemi, Anavatanı ve Yayılma Alanları
Kereviz kök ve yaprak sapları sebze olarak değerlendirilen, tohumu için üretildiğinde 2 yıllık, sebze olarak üretildiğinde ise tek yıllık bir bitkidir. Kerevizin ekim alanı ve üretim miktarı yıldan yıla değişiklik göstermektedir. Ülkemizde 1200-1500 hektarlık bir alanda yaklaşık 18.000-20.000 ton civarında kereviz üretilmektedir. Kışlık sebzeler arasında yer alan kereviz sadece kış aylarında tüketilmesi sebebiyle üretim ve tüketim miktarı diğer sebzelere göre düşüktür.
Kereviz karbonhidrat ve proteince fakir bir sebzedir. A.B, C vitamini ve mineral madde bakımından zengin olması nedeniyle insan beslenmesi ve sağlığı bakımından sebzeler içinde özel bir yeri vardır. Eski devirlerde bir çok hastalığa karşı kerevizden faydalanılmıştır.
Dünyanın bir çok yerinde yetiştirilen kereviz kozmopolit bir bitki olarak bilinir. Gen merkezleri Amerika, Avrupa, Avusturalya ve Hindistan olarak kabul edilir. Avrupa’nın bir çok yerinde, özellikle Akdeniz kıyılarında çukur alanlarda ve akarsu vadilerinde ve bataklıklarda yabani kereviz formlarına rastlanır.
Kereviz ne zaman nerede kültür bitkisi haline geldiği kesin olarak bilinmemektedir. Thelung (1926) ilk kültürün İtalya’da yapılmış olabileveğini ileri sürmektedir. Dış ülkelerde üç farklı kereviz bulunur. Ülkemizde ise genellikle kök kerevizleri sebze olarak değerlendirilir.
Thellung (1926) ‘e göre sebze olarak değerlendirilen kerevizler Apium graveolens L. türü içinde yer almaktadır.
Apium graveolens L. var silvestre presl. Yabani (kesme) kereviz olup bu formdan kök ve sap kerevizler meydana gelmiştir. Kesme kerevizlerde hem kök hemde sap istenilen oranda gelişmemiştir. Kesme kerevizler kök kerevizler ile sap kerevizler arasında bir geçiş formudur. Bu kerevizler de yapraklar ince, tüysüz ve sap üzerinde iki taraflı olarak sıralanmıştır. Soğuklara karşı kök ve sap kerevizlerine oranla daha dayanıklıdır.
Apium graveolens L.var. rapaceum Mill. : Kök kerevizi olup botanik bakımdan tam bir yumru ve am kök değildir. Yumru besinz maddelerini yani yenen kısmı teşkil eder. Sebze olarak değerlendirilen yumru üç kısımdan meydana gelmiştir. Sap bazalından köke doğru ilk 1/3 lik ksım rozet şeklinde gelişen primer sürgündür. Ortada bulunan 1/3’lük kısım ise hipokotildir. En altta kalan 1/3 lük kısım kökün bazalını oluşturur.
Apium graveolens L. var.. dulce Mill. : Sap kerevizi olup bu kereviz çeşidinde yumru gelişmemiştir. Yaprak sapları kalınlaşmış olup 3-4 cm genişlikte ve 50-50 cm uzunlukta saplar oluşur. Bu sapların sebze olarak değerlendirilebilmesi için taze yeşil renkli veya beyazlatılmış olması gerekmektedir.,
Tarimziraat.com
|