YÖN İŞARETİ VE ÖLÇEKLER
Peyzaj çalışmalarında her şeyden önce planlanacak (sahanın) arsanın topoğrafik haritasının veya kadastroca tespit edilmiş bir krokisinin bulunması icap eder. Bu harita veya krokinin üzerinde yön işareti veya ölçeği bulunur. Planlanacak sahanın krokisi büyük harita veya paftalardan büyültülerek veya küçültülerek çıkarılacaksa yeni krokiye yön işareti ile birlikte yeni ölçeğini de yazmak icap eder.
Yön İşareti: Plan ve projenin araziye doğru olarak tatbik edilmesi; plan özerinde arazinin yönlerinin bilinmesi için planın üst veya alt köşesine bir yön işaretinin ucu ok şeklinde olup daima kuzey yönü gösterir. Okun ucuna kuzey anlamına gelen bir K veya N (Nord) harfi yazılır. Okun sağında kalan kısma doğu, solunda kalan kısım batı, aksi istikameti ise güney yönünü gösterir.
Ölçekler: Bir cisim veya arazi parçası nadir olarak planda hakiki büyüklükleri ile gösterilirler. Normal olarak cisimler planda küçültülerek veya büyültülerek çizilirler. Cisimlerin gerçek büyüklükleri ile plandaki büyüklükleri arasındaki nisbete ölçek denir.
Diğer bir ifade ile ölçek herhangi bir çişim veya arazi parçasının belli bir nisbet dahilinde küçültülerek veya büyültülerek plana geçirilmesidir. Buradaki küçültme veya büyültme oranı planın ölçeğini verir.
Cisimler plan ve projelerde genel olarak aşağıdaki ölçülerde çizilirler. Tabii büyüklükte ölçek; 1:1
Küçültmelerde ölçek ; 1:2,5, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50, 1:100, 1:200, 1:500, 1:1000, 1:5000, 1:10000
Büyültmelerde Ölçek ; 2:1, 5:1, 10:1
Ölçeklerdeki ilk rakam çizimdeki büyüklük veya uzunluğu, ikinci rakam ise cismin gerçek büyüklük veya uzunluğunu verir. Örneğin ölçek 1/50 de, plan üzerinde cismin uzunluğu 1 cm. ise cismin gerçek uzunluğu 50 cm. dir. Ölçek 1:200 de plan üzerinde cismin uzunluğu 1 cm. ise, cismin gerçek uzunluğu 200 cm. dir. Diğer bir ifade ile 1/200 ölçekli planda 1 m. Uzunluğundaki bir cisim 5 mm. İle gösterilir.
Büyültmelerde ise 5:1 ölçekli planda 10 mm. Uzunluğunda gösterilen bir cisim gerçek uzunluğu 2 mm. dir.
Plan ve projelerin yapımında genellikle kağıt büyüklüğüne uygun ölçekler seçilir. Büyük ölçeklerde çizilen planlar daha büyük kağıt ister. Fakat planla arzu edilen bir çok hususları detaylı olarak göstermek imkanı vardır. Küçük ölçeklerde çizilen planlar daha küçük kağıt ister. Fakat planda gösterilmesi arzu edilen hususlar detaylı ve açık olarak çizilemez. Peyzaj planlarında ev, çocuk bahçesi, site ve küçük park gibi tesisler genellikle 1:100, 1:200, 1:500 ölçekli olarak çizilirler. Büyük parklar, spor tesisleri, botanik bahçeleri, zooloji bahçeleri , kabristan ve diğer büyük rekreasyon tesisleri ise 1:1000, 1:5000 ve 1:10000 ölçekli olarak çizilirler. Bunların detay planları ise 1:5, 1:10, 1:20 ve 1:50 ölçekli olarak çizilirler.
Ölçek genel olarak 1:100 veya 1/100 şeklinde gösterilir. Fakat planın resmi çekilerek veya matbaada küçültülerek basılması halinde yukarıdaki şekilde gösterilen ölçeğin hiçbir kıymeti kalmaz. Bu mahsuru önlemek için plan ve projelerde "Çizgi" ölçeği kullanılır. Zira çizgi ölçeğinde de planla birlikte aynı oranda büyür veya küçülür. Çizgi ölçeği uzun bir çizgiden ibarettir. Bu çizginin uzun kısmı sağa doğru 0 dan başlayarak eşit aralıklarla desimal olarak (0-5-10 mm.,cm, veya m. olarak) bölünür. Sol tarafta ise 0 ve 1 arası aynı aralıkta alınır. Beş veya on eşit parçaya bölünür. Bölmeler üzerine mm., cm. veya m. yazılır. (Tablo 1). Elde edilen çizgi örneği kullanılmaya hazırdır. Bir pergel yardımı ile pergeldeki mesafeler alınır. Tam sayılar aşağıdaki kısımlara, kesirli sayılarda soldaki kısımlara uydurularak cisimlerin gerçek uzunlukları bulunur.

BAHCESELFORUMSEL