CANLI MATERYALİN PROJE ÜZERİNDE GÖSTERİLMESİ
Peyzaj Planı muhtelif canlı ve cansız materyalin meydana getirdiği tesis ve ünitelerin belli bir ölçek ve üslupla mevcut arazi üzerine yerleştirilmesi ile oluşturulur.
Her türlü binalar, teras, havuz pergola bahçe duvarı ve yolları, merdivenler dere ve köprüler vb. gibi tesisler cansız materyalden oluşurlar. Bunların plana işaretlenmesi genel mimari ve teknik resim kaidelerine göre yapıldığından burada bahsetmeyeceğiz.
Peyzaj mimarının büyük bir kısmını şüphesiz ki canlı materyal (yeşil örtü) teşkil eder. Burada belli prensip ve kaidelere göre plana çizilirler. Canlı materyalin en hacimlisini ağaç ve ağaççıklar teşkil eder. Sonra sırası ile çalılar, çiçekler ve çim bitkileri gelir.
Ağaçlar planda hayatları boyunca alabilecekleri azami taç genişliğinin düşey iz düşümleri ile gösterilirler. Dolayısı ile plana daire veya daireye yakın şekillerle çizilirler.
Örneğin; Olgunluk yaşına gelen bir çınar ağaç 10 m. çapında azami taç genişliğine sahip oluyorsa bu ağaç 1:100 ölçekli planda 10 cm. lik daireler 1:200 ölçekli planda 5 cm. lik daireler şeklinde gösterilir. Olgunluk yaşına gelen Uludağ göknarı azami 8 m. taç genişliğine ulaşıyorsa, bu göknar 1:100 ölçekli planda 8 cm.lik 1:200 ölçekli planda 4 cm.lik dişli daireler şeklinde gösterilirler.
Peyzaj çalışmalarında kullanılan bütün ağaç, ağaççık çalı ve çiçekler aynı esas ve prensiplere göre planlara çizilirler.
Yalnız aynı tür ağaç ve çalılarda değişik iklim ve toprak şartlarında göre az veya çok farklı taç genişliğine sahip olurlar. Yetişme şartları elverişli olan bölgelerde daha geniş taç, elverişli olmayan bölgelerde daha dar taç yaparlar. Taç genişliğine aynı zamanda ağaçların seyrek veya sık dikilmelerinde tesir eder. Tek veya seyrek dikilen ağaçlar daha dar taç yaparlar. Bu sebeple ağaç ve çalıların taç genişlikleri genetik yapıları ve normal yetişme şartları göz önünde tutularak yuvarlak rakamlarla ifade edilirler.
Örneğin; Çınar, kayın okaliptüs, ceviz gibi iri yapılı ağaçların taç genişlikleri 12-14 m. çapında; Meşe, Akçaağaç, Kestane, Dişbudak gibi orta büyüklükteki ağaçların taç genişlikleri 10-12 m. çapında; küçük ağaçlarla iğne yapraklı ağaçların taç genişlikleri 8-10 m. çapında; Ağaççıklarla büyük ağaçların pramit formlularının taç genişlikleri 6-8 m. çapında; büyük çalıların taç genişliği 4-6 m. çapında; küçük çalıların taç genişliği ise 1-4 m. çapında gösterilir.
Ağaç ve çalıların planlarda gösteriliş şekilleri peyzaj mimarlarına göre değişmekte ise de genellikle prensip aynıdır. Gaye kullanılan ağaç ve çalı türünün taç özelliğinin düşey iz düşümünü kağıt üzerine aksettirmektir.
Netice olarak park ve bahçelerde dikilecek ağaç ve çalı fidanlarına ayrılacak saha, fidan halindeki (dikim alanındaki) taç büyüklüklerine göre değil, tür ve varyetelerin genetik yapılarına, normal yetişme şartlarında hayatları boyunca alabilecekleri taç genişliğine göre hesap edilir.

BAHCESELFORUMSEL