CROCUS (SAFRAN)

C.angusti folius, C.biflorus, C.chrysantus, C.etruscus, C.flavus, C.fleischeri, C.imperati, C.korolkowii, C.sieberi, C.tomasinianus, C.xcultorum vermus



Bir çok tür ve çeşiti bulunur. Kimileri için bahar müjdecisidir. Fakat bazıları da bu zamanda açmadığı gibi, sonbaharda, hatta kışın bile açanları bulunmaktadır. Güney Avrupa ve Anadolu'da doğada yetişir. Yaprakları yeşerinceye kadar, şarap kadehi gibi olan 2,5-5 cm. çapındaki çiçeklerini 5-15 cm. uzunluktaki sapları üzerinde çiçek açarlar. Büyük biçimli çayırımsı yaprakları çiçekler solana dek 20-25 cmç büyüyerek sonunda solarlar. Çeşitlilerinin ve hibritlerinin eflatun, koyu kırmızı, eflatun, sarı ve beyaz renklileri bulunur. Kültür türlerinin güzel çizgileri vardır. Hepsinde de belirgin sarı polen tozu taşıyan organları gözle görülür. İlkbaharda açan çeşitleri; C.angusti folius, (C.susianus) içinden açık portakal dıştan kahverenklidir, C.biflorus mor rengin karışımtısı, C.chrysantus altın sarısı, C.etruscus eflatun veya eflatun çizgili krem, C.imperati eflatun veya beyaz mor çizgili, C.korolkowii portakal sarısı, C.sieberi pembe, C.tomasinianus kırmızımsı eflatun, C.xcultorum vernus pembe veya beyaz mor çizgili renklerdedir. Erken baharda açanlar; erkenci büyük çiçekli hibritlerden "Jean d'Arc", "Kathleen Parlow" ve "Peter Pan" beyaz, "Grote Gele" ve "Golden Goblet" sarı, "Little Dorrit", "Queen of the Blues", "Early Perfection" koyu mor renklerde olurlar. Sonbaharda açanlar; C.cancellatus pembe veya beyaz, C.kotschyanus pembe-eflarun sarı boyunlu, C.longiflorus, C.medius ve C.pulchellus açık eflatun veya beyaz, C.specious eflatun, mor ve mavi ile beyaz renkte olurlar. İlkbahar başında açanlar; güneşli, korumalı yerlere, geç açanlar ise hafif gölge yerlere dikilmelidir. Hibrit veya Hollanda Safranı, çim alanlarda çabuk yabanileşirler. "Species" Safranları kısa saplıdır, çaklıllı yerlere uygundur. Saksıda kışın açarlar.



YETİŞTİRİLMESİ

Kolay yetişirler. Ancak suyu iyi geçiren toprak ister, yumruları, 5-10 cm. mesafede sonbahar başlarında bol güneşli veya yarı gölgeye dikilip, üzerine 5-7 cm. toprakla örtülür. Ağır bir gübreleme istemez. Sonbaharda, bulunduğu toprağa 15.15.15 suni gübre karıştırılır. Gruplar halinde rahatsız edilmeden bırakılırsa, güzelleşirler. Kendi kendine besleyici toprakta çok çabuk çoğalırlar. Tohumdan da üretilebilir, ama üç-dört yıl sonra çiçek açabilecekleri duruma gelebilirler. Saksı çiçeği evlerde, gündüz en az dört saat güneş ışığında ve gece ısısı 4-10 ºC, gündüz ısısı ise 16 ºC veya daha az olmalıdır. Ekim ayında 1 kısım torf, 1 kısım saksı toprağı, 1 kısım kaba kum karışımına dikilerek ön çimlenme yapılır.



Ocak ayı ortasına kadar, soğuk yastıkta bekletilip, sonra içeri alınır. Yaprakları yeşilliğini koruduğu sürece toprağı nemli olarak tutulur. Gübre verilmez. Yumruları saf su kullanarak, çakıl taşı üzerinde de koyup çimlendirmek mümkündür.