HYACINTHUS (SÜMBÜL)
H.romanus (Bellevalia romana) - Roma Sümbülü



Daha önceleri Sümbül ailesinde toplanan bazı soğanlı bitkiler, yeniden bazı sınıflandırılarak başka bitki ailelerine dağılmışlardır. H.amethystinus (:Brimeura amethysstina) ve H.romanus (:bellevalia romana) buna örnektir. Sümbüller tatlı kokularını etrafa keskin olarak yayarlar. En tanınanı; H.orientalis, 20-30cm. olup, 15-20 cm. yüksekliğindeki başağında çan biçimli, katmerli, katmersiz çiçeklidir. Bilinen cinsi; "I'Innocence", "Madam Krüger", "Carnegie Wit" ve "City of Haarlem" çuha çiçeği sarısı, "Yellow Hammer" kaymak sarısı, "Pink Pearl","Queen of the Pinks" ve "Marconi" pembe, "Amsterdam","Jan Bos" ve "La Victoire" kırmızı, "Bismack", "King of the Blues","Ostara" ve "Myosotis mavi, "Amethyst", "Lord balfour" ve "General kohler" laciverttir. Roma Sümbülüne, H.orientalis'in kültür çeşidi denilirse de gerçekte değildir, "Belevalia" cinsindendir. Çiçekleri tırnak diye adlandırılır, teker teker çıkar. 20-30 cm. yüksek başaklı olup, diğer sümbüllerden önce beyaz, pembe ve mavi renkte açarlar. "Multiflora" sümbülleri, h.orientalis'ten elde edilmiştir. Daha zarif ve büyüme gösterir ve başağı daha çok çiçeklenir. Pembe, kırmızı ve beyaz çiçekli tipleri bulunur. Roma Sümbüllerine, Hollanda sümbüllerinden erken olarak Aralık ayı sonunda, saksıda çiçek açtırılabilir. H.amethystinus, 10-25 cm. uzun saplı, açık mavi veya beyaz çan çiçeklerini, diğer sümbüller solduktan sonra açarlar. Beyaz olanı da vardır. "Albus","H.azureus" 10-20 cm. uzun saplarının üzerinde küçük mavi çiçeklidir.



YETİŞTİRİLMESİ

Serin, ılıman iklimlerde Sümbüller normalde doğrudan açık sahada yetiştirilirler. Ancak, toprağın üstü kışın yaprak veya torfla örtülmelidir. Roma Sümbülünü salonda kase içinde yetiştirmek daha uygundur. Bunlar kış ortasında açarlar. Hepsi bol güneşte yetişir. Eylül veya ekim ayında dikim yapılır. H.orientalis'in soğanları daha iridir. Soğanları 12-15 cm. mesafeyle dikip, üzeri 13 cm. toprakla örtülmelidir. Küçük soğanları 7-10 cm. mesafe ile ve üzeri 8 cm. toprakla örtülerek dikilir. Yerinde rahatsız edilmeden bırakılırsa yıllarca açarlar. H.orientalis'in çiçekleri ikinci yılda küçülür. Bu durum, soğanların iki veya daha fazla çoğalıp bölünmesinden ileri gelir. Büyük çiçekli olması istenirse, eski soğanlar yaprakları sararınca çıkarılıp, yeniden dikilir. Salonda sonbaharda torflu çiçekçi toprağına dikilip, 8-10 hafta karanlıkça bir yerde 4 ºC ısıda serince bir yerde bekletilir. Işığa çıkarılıp 10 ºC ısıda yapraklar gelişip, çiçek salkımı görülecek durumda yetiştirilir. Sıcak odaya alınır. Cam içinde suda da yetiştirilir.



ÇOĞALTILMASI

Ana soğanın yanında oluşan yavru soğanlarla çoğaltılması yapılır.