NARCISSUS (ALTIN KADEH - NERGİZ )



Birçok çeşit ve kültür türünün hepsine Nergiz denilir. İlkbaharın habercisi çiçekleri çok güzeldir. Bunlar aynı zamanda başarıyla üretilen değerli soğanlı bitkilerdir. Çoz az bakımlı bir çok çeşiti hem uzun yıllar bahçede yerinde kalabildiği gibi, hem de zamanla daha da zengin çiçek açarlar. Narcissus cinsi ismi ile karıştırıldığından, Narcissen demen doğru olur. Bahçede boş yerlerde dolgun görünüm oluştururlar. Bodur olanları çakıllı yerlere uygundur. Oldukça iyi kesme çiçektirler. Borazan ve tekli Nergiz salon kültüründe kışın çiçeklenmeleri için çok kullanılır. İngiliz Çiçek Araştırma Kurumu ve Hollanda Haarlem Soğanlı-Yumrulu Bitkiler İstasyonu'nun birlikte kullandıkları bir sistemde 11 ana gruba ayrılmışlardır. Bu sistem tüm dünyada kabul görmüştür. Yüksekliği en küçüğünden 7 cm., en büyüğünde 60 cm. olur. Birçok grubun değişik ölçüleri bulunur. Çiçek büyüklükleri de değişik olur. 2 cm.den küçük, 8 cm.den büyük çapta olurlar.



Borazan Nergisi: Her sapında bir çiçek bulunur. Borazanı çiçek veya tablasından uzundur. Aralarında renklerine göre ayrılmışlardır. Sarı renk, "Flower Carpet" ve "King Alferd", iki renkli olanı "Music Hall" beyaz, "Bersheba" ve karışık renkliler portakal ve hardal renklidir.



Büyük Taçlı Nergiz: Bunlar da bir sap üzerinde tek çiçek açarlar. Taç tablası üç te bir kadar çiçek tablasından kısadır. Dört ayrı renk grubuna ayrılırlar. Sarı çiçek yapraklı renkli taçlıdır, sarı veya portakal olur. "Fortune" ve "Carlton" beyaz çiçek yapraklı ve renkli taçlıdır. "Ice Follies" ve "Flower Record" beyaz çiçek yapraklı ve beyaz taçlı "White Butterfly" ve diğer renkler. Pembe büyük taçlı Nergizler bu gruptandır ama, kataloglarda çoğu zaman ayrı olarak gösterilir. En tanınmışları; "Mrs.R.O.Backhouse","Chiffon","Debutante","Eas ter Bonnwt","Irish Rose","Salmin Trout".

Kısa Taçlı Nergisler: Her sap üzerinde bir sap bulunur. Tacı çiçek tablasından üçte bir kadar kısadır. Dört adet renk grubu vardır. Sarı çiçek yapraklı tacı renkli "Edward Buxton","Chunking", beyaz çiçek yapraklı "Barrett","Browning","Verger", beyaz çiçekli yaprak ve beyaz rank taçlı "Verona","Polar Ice" ve diğer renkler.



Katmerli Nergisler: Bütün tipleri birden fazla sıralı çiçek rapraklıdır. Tanınmış kültür türleri: "Van Sion" tamamen sarıdır. "Snowball" tamamı beyazdır. "Cherfulness" beyaz, göbeği portakal renktedir.



Triandrus Nergisi: Yıldız Nergisi de denir. Hibrittir. Kültür türleri N.triandrus çeşidinden elde edilmiştir. İnce geriye dönük çiçek yapraklıdır. Her sapta altı çiçek bulunur. İki alt grubu vardır. tacı üçte iki daha tablasından büyüktür. Tanınan çeşidi: "April Tears" tamamı sarıdır. "Dawn" beyaz çiçek yapraklı, sarı taçlıdır. "Thalia" tamamı beyazdır.



Cyclamineus Nergisi (Siklamen Nergisi): N.cyclamineus hibritleridir. Her sapta bükük boyunlu bir çiçek bulunur. Tacı kıvrımlı ve çiçek yaprakları geriye dönüktür. İki alt grubu vardır. tac yapraklar tabladan üçte iki daha büyüktür. Tanınmış türleri: "February Gold" ve "Peeping Tom" tamamen sarı, "Jack Snipes" krem çiçek ve taç yapraklıdır, tacı sarı olur. "March Sunshine" açık çiçek tablalı ve koyu sarı taçlıdır.

Jonquikka Nergisi: Anacı N.jonquilla çeşididir. İnce yapraklı, her sapta iki ile altı adet güzel kokulu çiçek bulunur. İki alt grubu vardır. tacı çiçek tablasından üçte iki büyük olur. Tescil ve tavsiye edilen türleri: "Sweetnes" ve "Trevithian" tamamı sarıdır. "Cherie" fildişi çiçek tabanlı, açık pembe taçlıdır. "Suzy" altın sarısı çiçek tabanlı, kırmızı taçlı olur.



Tazetta Nergisi: Poetaz Nergisi de denir. Peoticusnarcissen ile karıştırılmamalıdır. Bunlar, N.tazetta'dan üretilmişlerdir. cm. yükeslir. N.juncifolius eya sekiz adet olan beyaz çiçeğinin tacı renklidir. Oldukça güzel kokar. Tanınan kültürleri: "Cragford" cm. boyundadır. N.pseudonarortakal taçlı ve "Laurens Koster" sarı taçlı olur. Bu grupta hassas Nergisler bulunur. "Paper White","Chinese Sacred Lily" ve "Soleil d'or" ılıman iklimlerde açık sahada yetiştirilebilir.



Poeticus Nergisi: Dichter Nergisi de denir. Genelde her sapta kokulu bir çiçek açar, çiçek tablası beyaz ve küçük tacı kontrast renkte olur. Tescil edilen çeşitleri: "Fazantenoog" koyu kırmızı renk taçlı, "Actaea" açık sarı kenarı kırmızıdır. "Winifred Van Graven" limon sarısı kırmızı kenarlıdır.



Species Nergisi: Yabanileri ve Yabani hibritlerinden; N.bulbocodium hoepelroknarcis 10 cm. boy alır. N.gracilis 30 cm. yükselir. N.juncifolius 15 cm. boyundadır. N.pseudonarcissus minimus cüce bir çeşittir, t cm. boyunda olur. N.triandrus 20 cm. yükselir. N.triandrus'un beyaz rekliside olur. Çoğunun katmersiz sarı çiçeği olur.