|
16-04-2008
|
#1 (permalink)
|
Super Moderator
Üyelik tarihi: Mar 2008
Nerden: İstanbul
Mesajlar: 533
Thanks: 12
Thanked 69 Times in 58 Posts
|
Viburnum (kartopu) (caprıfoliaceae)

VİBURNUM (KARTOPU) (CAPRIFOLİACEAE)
Çiçekleri kartopu şeklinde beyaz (V. Opulus) ve özellikle V.o.roseum, katmerli beyaz çiçekli (V.o.alba Pleno), hem çiçekleri ve hem de yaprakları açısından ortancalara benzeyen (V.plicatum ve varyetesi V.p.var.tomentosum) ve tüylü kartopu (V.lavanta), kışın yapraklarını döken kartoplarıdır. Ancak yaprak dökümünden evvel çok güzel kırmızı yaprak renklenmeleri yaparlar. Yapraklarını kışın dökmeyenler olarak da kışın pembe, beyaz toplu çiçek kurullarına sahip defne yapraklı kartopu (V.tinus) ve gene daimi yeşil olanlar arasında cazip bir tür olan (V.davidii), koyu yeşil yaprakları ve kırmızı meyvaları ile (V.japonicum) en önemlilerini oluştururlar.
Türlere göre yetişme ortamı istekleri farklıdır. Kartoplarının dikimleri kolaydır.Latent devrede dikildikleri gibi kaplı fidanlarını her devrede dikmek mümkündür. Aşılı olarak da satın alınabilir. Kuruyan dalları dışardan budanmalıdır.
Üretimleri ilkbahar ve yaz başında alınan yumuşak çelikler veya yaz ortasında alınan yarı odunlaşmış çeliklerle veya latent devrede alınan sert çelikler köklendirilerek kolaylıkla yapılabilir.
I.VİBURNUM OPULUS - ADİ KARTOPU
Yetişme Yeri: Vatanı, Avrupa, Kuzeybatı Afrika ve Türkistan'a kadar Batı ve Orta Asya; Türkiye'de Kuzey Anadolu'da yaygın; nadiren İç ve Güneydoğu Anadolu'da da bulunur.
Boy ve Çap: Kalın dallı, 4m'ye kadar boylanabilen bir çalıdır.
Genel Özellikleri: Rutubetli orman kenarlarında dere tabanlarında, çalılıklar içerisinde görülür. Genç sürgünleri açık gri, parlak ve çıplak olup hafif köşelidir. Tomurcukları sürgünler üzerinde karşılıklı dizilir.10-12cm uzunluğundaki yapraklar ışınsal damarlı ve üç ile beş lopludur. Loplar kaba dişli, çıplak veya yaprak ayasının alt yüzü hafif tüylüdür. Yapraklar sonbaharda dökülmeden önce parlak kırmızıya dönüşür. Yaprak sapının ayaya yakın kısmında karşılıklı bir çift beze (siğil) bulunur. Haziran veya Temmuz'da çiçeklenir. Çiçekleri kirli beyazdır ve yalancı şemsiye tipinde çiçek kurulları oluşturur. Sulu meyveleri parlak kırmızı ve 1cm boyundadır. Meyve kurulları sürgünlerin üzerinde kış ortalarına kadar asılı kalır. Anadolu'da özellikle Kayseri dolaylarında, kış aylarında meyveleri su içerisinde tutularak, 'tükenmez' adı verilen vitamince zengin bir içecek hazırlanır.
İklim ve Toprak İstekleri: Soğuğa dayanıklı olup, nemli yerleri severler.
Üretim tekniği: Çelik ile vejetatif olarak üretilir.
Kültivarları:
V.o. ev. 'Roseum' - Çiçek kurulları adeta yuvarlak bir kartopu gibidir; tüm çiçekleri üreyimsizdir.
II. VİBURNUM TİNUS - HERDEM YEŞİL KARTOPU
Yetişme Yeri: Ülkemizde Gönen-Biga arasında, Çanakkale, Aksaz'ın güneyinde, Karabiga'da; Aydın, Söke, Güzelçamlı'da bulunur. Genel yayılış alanı Akdeniz bölgesidir.
Soy ve Çap: Sık dallı, 1-4m'ye kadar boylanabilen herdemyeşil çalıdır.
Genel Özellikleri: En belirgin özelliği; tam kenarlı, parlak koyu yeşil oval yaprakları ile metalik mavi siyah (boncuk gibi parlak) çekirdekli sulu meyveleridir. Yalancı şemsiye tipi çiçek kurulları sonbahardan itibaren erken ilkbahara kadar çiçeklenir. Çiçekleri beyaz renktedir.
İklim ve Toprak İstekleri: Denizden esen tuzlu rüzgârlara ve gölgeye dayanıklıdır. Kışları ılıman yerlerde iyi yetişir, soğuklara az dayanıklıdır.
İstemedikleri:Özellikle kışın dip kısımlarında su birikmesi.
Yazın kuru ve sert bir toprak.
Çok kızgın güneş ve güneş altında yaprakların sulanması.
Üretim tekniği: Tan odunlaşmış çeliklerle yazın yada sonbaharda tohumlar toplanarak üretüm yapılır.
Kültivarları:
V.t. ev. 'Eve Price' - Daimi yeşil kompact bir çalıdır. Boyu ve yayılışı 3 m dir.Beyaz çiçeklidir.Oval yapraklar koyu yeşildir.Çiçekler kışın görülür daha sonra da oval mavi meyveler oluşur.
V.t. ev. 'Gvvenllian' - Pembe çiçekli ve pembe meyvelidir.
Konu seyyah tarafından (16-04-2008 Saat 14:39 ) değiştirilmiştir..
|
|
|