Güya o hayvanların ve kuşların duyguları ve kuvaları ve cihazları ve a'zaları ve âletleri, manzum ve mevzun kelimelerdir ve muntazam ve mükemmel sözlerdir. Onlar, bunlarla Hallak (yaratıcı)ve Rezzaklarına(rızıkları veren)şükür ve vahdaniyetine şehadet getirdiklerine kat'î delalet eden üç muazzam ve muhit hakikatları müşahede etti.

Birincisi: Hiçbir cihetle serseri tesadüfe ve kör kuvvete ve şuursuz tabiata havalesi mümkün olmayan hiçten hakîmane icad ve san'at-perverane ibda' ve ihtiyarkârane ve alîmane halk ve inşa ve yirmi cihetle ilim ve hikmet ve iradenin cilvesini gösteren ruhlandırmak ve ihya etmek hakikatıdır ki; zîruhlar(ruh sahibi) adedince şahidleri bulunan bir bürhan-ı bâhir olarak, Zât-ı Hayy-ı Kayyûm'un vücub-u vücuduna ve sıfât-ı seb'asına(yedi subuti sıfat) ve vahdetine(birliğine) şehadet eder.

İkincisi: O hadsiz masnu'larda(sanat eserleri) birbirinden sîmaca farikalı ve şekilce zînetli ve miktarca mizanlı(hassas ölçülendirilmiş)ve suretçe intizamlı bir tarzdaki temyizden, tezyinden, tasvirden öyle azametli ve kuvvetli bir hakikat görünür ki: Kadir-i Külli Şey ve Âlim-i Külli Şey'den başka hiçbir şey, bu her cihetle binlerle hârikaları ve hikmetleri gösteren ihatalı fiile sahib olamaz ve hiçbir imkân ve ihtimali yok.

Üçüncüsü: Birbirinin misli ve aynı veya az farklı ve birbirine benzeyen mahsur ve mahdud yumurtalardan ve yumurtacıklardan ve nutfe denilen su katrelerinden(damla) o hadsiz hayvanların yüzbinler çeşit tarzlarda ve birer mu'cize-i hikmet mahiyetinde bulunan suretlerini, gayet muntazam ve müvazeneli ve hatasız bir heyette açmak ve fethetmek öyle parlak bir hakikattır ki; hayvanlar adedince senedler, deliller o hakikatı tenvir eder.

Bütün geçmiş ve gelecek insanlar bütün fenleriyle bir araya toplansa şunun bir benzerini yapabilir mi?
Halbuki tavus,binlerce senedir aynı muhteşem şekliyle var.

kuşların elbiselerine ve her vakit tüylerini kolayca oynatmalarına ve istimâl etmelerine bak hem israfsız hikmetli bir tarzda vücud vermek, suret giydirmek, eşya adedince diller ile bir Sâni'-i Hakîm'in(c.c) vücub-u vücuduna şehadet ve bir Kadîr-i Alîm-i Mutlak'a işaret ederler.
Evet O'na yok diyen yok olmalı...

Sani-i i Hakim:Sanatı hikmetli,maslahatlara uygun olan Allah
Vücub-vücud:varlığı zaruri olan zat.(harf varsa katibin olması zaruridir.)
Kadir-i Alim-i Mutlak:ilmiyle heryerde işgören zat

Bal arısı,
• Bir kudret kelimesi
• Küçücük bir bal makinesidir.

Yabani arı,
• Mızraklı sinek eşkıyası hükmündedir.

Sinekler,
• Küçücük istihale ve tasfiye makineleridir.

Kartal gibi et yiyen kuşlar,
• Yeryüzünün sıhhiye memurlarıdır