Ziraat Bankası'nın tarımsal kredilerin yeniden yapılandırılması ve yasal takip süresinin uzatılması için mevzuat değişikliği önerisi, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından kabul edilmedi. BDDK, gerekçe olarak da bu uygulamanın tarım dışı kredilere örnek teşkil edeceğini ve ödemeleri etkileyeceğini gösterdi.
Ziraat Bankası'nın bu öneriyi niye ortaya attığı herkesçe malum: Tarımın, başta kuraklık olmak üzere doğal şartlardan ciddi anlamda etkilenmesi ve çiftçilerin de zor duruma düşmesi. Bu uygulama sadece Ziraat'ı değil, tüm bankacılık sektörünün tarıma verdiği kredileri de kapsayacaktı. Eğer, BDDK tarafından uygun görülseydi tabii.
Peki, şimdi ne olacak? Eskisi gibi kuraklıktan zarar gören çiftçilerin zararları, yine devlet tarafından karşılanacak ve kredi borçları, görev zararı karşılanarak yeniden yapılandırılacak.
Gelin isterseniz önce bir durum tespiti yapalım ve yeniden yapılandırılmasından bahsedilen kredi tutarı nedir ona bakalım. Kredi tutarı olarak baktığımızda 220 milyon YTL'den bahsediyoruz. Borç ertelemesine konu olacak çiftçi sayısına baktığımızda da yaklaşık 35 bin ila 45 bin arasında.

Banka karardan etkilenmeyecek
Bu aşamada akıllara şöyle bir yorum geliyor: BDDK onay vermemiş olabilir ama nasıl olsa hükümet çiftçilerin zararını karşılayacak. Dolayısıyla da ortada bir kayıp yok. İşte bu yorumu Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı İbrahim Yetkin ile de paylaştım. Yetkin, konunun o kadar basit olmadığını söylüyor. Yetkin'e göre, BDDK'nın bu kararı, özel bankaların tarıma ayırdığı finansmanda yani, kredilerde, ciddi engel oluşturacak. Çünkü, normal koşullarda kredinin ödenmesi için 90 günlük bir süreç var. Bu süreç aşıldığında bankalar icra takibine başlamak durumunda. Kuraklık, don gibi afetlerde, bu sürenin uzama şansı da olmadığına göre İbrahim Yetkin, böyle bir kararın özel bankaların tarıma ayırdığı kredilerde olumsuzluk yaratacağını savunuyor.
İbrahim Yetkin, Ziraat Bankası'nın bu karardan fazla etkilenmeyeceğini de belirtiyor ve şunları söylüyor: "Hükümet karar alıyor ve diyor ki, ‘Ben bir yıllık borcu erteledim'. Bunun karşılığında da Hazine görev zararı karşılığında, Ziraat Bankası'na bu kaynağı aktarıyor. Borç da bu şekilde ertelenmiş oluyor. Eğer BDDK, bu öneriye olumlu yanıt verseydi ve borçlar bir yıl ertelenebilseydi, özel bankalar bu borcu ona göre yapılandıracaktı. Böylece üreticinin finansman sorunu da çözülmüş olacaktı. Bankalar da kârlılık anlamında belki daha avantajlı duruma geçeceklerdi."

İcra takibi yapmak zorundalar
Peki, BDDK'nın vermiş olduğu bu karar, tarım sektörünü nasıl etkileyecek? İbrahim Yetkin, özel bankaların bu borcu üç aydan daha uzun vadeli yapılandırma yetkileri olmadığı için ister istemez bankaların çiftçilere icra takibine başlayacaklarını söylüyor. Yetkin'e göre bu durum, özel bankalarla çiftçinin arasını açacak. Yetkin, "Bankalar da bundan korktukları için tarıma ayırdıkları finansmanı artırmak yerine azaltma, hatta sabit tutmak gibi bir durumla karşı karşıya gelecekler" diyor.
Kısacası BDDK'nın bu kararını İbrahim Yetkin, çiftçinin soluk almasında bir engel olarak görüyor. Hatta bu konuda bir adım daha ileri giderek, şunları söylüyor:
"Özel bankalar bugün en az Ziraat Bankası'nın yarısı kadar bir kaynağı tarıma ayırırken ve bu kaynağı da artırmaya devam ederken böyle bir karar; bankaların, çiftçiyle barışmasının önünde duvar teşkil edecektir. Dolayısıyla çiftçinin finansman sorununu çözme konusunda da bir engel oluşturacaktır. Açıkçası ben BDDK Başkanı'nın bu kararı neden aldığını merak ediyorum. 'Örnek oluşturur' diyor. Böyle bir şey olabilir mi? Tarıma ayrılan kaynakları bankacılık kanununa göre yeniden düzenlemeyle, belli statülerle bunu yapabilirdi. Ve çiftçiye en azından soluk aldırmada bir kolaylık sağlayabilirdi. Bunu doğru bir yaklaşım olarak görmüyorum."

Evet, BDDK'nın aldığı kararın yansımaları ve olası etkilerini İbrahim Yetkin böyle anlatıyor. Bakalım önümüzdeki dönemde özel bankalar, BDDK'nın bu kararından dolayı tarıma verdikleri desteği azaltacaklar mı? Hep birlikte göreceğiz. Gerçekten böyle bir yansıması olursa zaten sıkıntı içinde olan tarım sektörü, doğal afetlerden sonra bir de BDDK'dan darbe yemiş olur.

Noyan Doğan-referans

BAHCESELFORUMSEL