Türk Kooperatifçilik Kurumu Derneği, refah yolunun öncüsü olarak gösterilen kooperatifçiliğin örgütçülük ve demokrasinin gelişmesinde önemli katkılarda bulunduğunu vurguladı.
Türk Kooperatifçilik Kurumu, 30 Haziran Kooperatifçilik Kutlamaları dolayısıyla yazılı bir açıklama yaptı. Kooperatifçiliğin tanımına yer verilen açıklamada, kooperatiflerin belli ekonomik grupların kendi aralarında işbirliği yapmak suretiyle ortak ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla kurulduğuna işaret edildi. Türk Kooperatifçilik Kurumu'ndan yapılan yazılı açıklamada şöyle denildi:


"Sosyal bir oluşum olan kooperatifçilik 21 Aralık 1844 yılında İngiltere'de kurulmuştur. Bizde ilk kooperatif Mithat Paşa tarafından 1863 yılında "Memleket Sandığı" adı ile kurulmuştur. Bu uygulamanın başarılı olmasıyla 1867 yılında memleket sandıklarının yaygınlaştırılmasına karar verilmiştir. Bu sandıklarda çiftçilerin ürettiği mallar satılmış, elde edilen para o çiftçinin sermayesi olarak sandığa yatırılmıştır. Sandıklar, halkın güvendiği dört vekil tarafından yönetilmiş ve bu vekiller görevlerini ücretsiz olarak yerine getirmişlerdir.

Cumhuriyet döneminde ülkemizde Atatürk, ilk "Tarım Kredi Kooperatifini" Silifke ilçesine bağlı birkaç köyün de içinde bulunduğu "Tekirçiftliği" köyünde 30 Haziran 1936 yılında açmıştır. Kendisi de ilk ortak olarak bu kooperatife katılmıştır. Burada "İnsanlar kişisel olarak çalışırlarsa başarılı olamazlar" diyerek kooperatifleşmenin önemini vurgulamıştır.

O tarihten günümüze her yıl 30 Haziran günü ülkemizde çeşitli etkinliklerle kutlanmakta, Atatürk'ün kooperatifleşmeye verdiği önem gündeme getirilmekte ve yeni bakış açılarıyla ülkemizde kooperatifçilik hareketinin sorunları çözülmeye çalışılmaktadır."

Türk Kooperatifçilik Kurumu'ndan yapılan açıklamada kooperatiflerin bir milletin hayatına toplumsal ve ekonomik bakımdan birçok faydalar getirdiğine dikkat çekilirken, söz konusu kurumların toplumsal adalet bağlamında büyük önem taşıdığı ifade edildi. Açıklamada, refah yolunun öncüsü olarak gösterilen kooperatifçiliğin, örgütçülük ve demokrasinin geliştirilmesine katkıda bulunduğuna yer verildi.

Türk Kooperatifçilik Kurumu'ndan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Kooperatifçiliğin sosyal faydaları da çok fazladır. Bilindiği üzere, kooperatifler ortaklarına sağlamayı çalıştıkları ekonomik amacı gerçekleştirirken o toplum için yepyeni bir sosyal sınıf oluşturabilmektedirler. Bu durum ise kooperatiflere sosyal bir nitelik kazandırmaktadır.

Kooperatiflerin ekonomik hizmetleri yanında belirli bir grubun korunması, toplum refah ve huzurunu oluşturan fikri ve ahlâki kalkınmanın destek oluşu, ortaklarının bilgi, görgü ve disiplinlerinin artması konusundaki çabaları uygulama alanını çok geliştirmiştir. Kooperatiflerle bir araya gelen insanlar, yalnız müşterek ekonomik ihtiyaçlarını sağlamak açısından değil, aynı zamanda müşterek his, toplumsal ve ahlâki hayat anlayışı konularına da katılmış bulunmaktadırlar.

Ülkemizde son günlerde çok sık konuşulmaya başlanan Avrupa Birliği üyeliğimiz, görülen o ki, kooperatifçiliğin desteklenmesine yönelik zorunlu gelişmelere yol açacaktır. Çünkü AB ülkelerinde kooperatifler oldukça önemli rollere sahiptirler. 1981 yılından bu yana değişik AB politikalarında kooperatifler giderek önemli bir yer almaya başlamışlardır. 1983 yılında Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen bir karar ile bir yandan Birlik organlarının ve üye ülkelerin kooperatiflere daha fazla önem vermeleri gerektiği vurgulanırken diğer yandan da kooperatiflerin ilgili piyasalarda önemli payları olduğu dolayısıyla ekonomik ve sosyal gücü temsil ettikleri toplumun vazgeçilmez parçası oldukları belirtilmekte, kooperatif birlikleri ile Birlik organları arasında daimi bir işbirliği ve dayanışma öngörülmektedir.

Ülkemizde özellikle 1961 ve 1982 Anayasaları ve toplam 8 kalkınma planı kooperatifçilikle ilgili devletin yapması gerekenleri özetleyen en üst metinler olarak çıkarılmıştır. Özellikle 1982 Anayasası'nın 171. maddesinde "Devlet, milli ekonominin yararlarını dikkate alarak, öncelikle üretimin artırılmasını ve tüketicinin korunmasını amaçlayan kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak tedbirleri alır" hükmü konarak, kooperatifçiliğe yönelik ulusal politika çok açık olarak belirlenmiştir. Artık ülkemizde tüm yetkilerin öncelikli olarak da siyasi iktidarın kendisine verilen bu anayasal görevi yerine getirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde suç işlemeye devam edeceklerdir!

Türk Kooperatifçilik Kurumu olarak ülkemizde kooperatifçiliğin gelişmesi için çaba harcıyoruz. Tüm dünyada yaşanan küreselleşme sürecinde, ülkemizdeki kooperatifçilik hareketinin, dünyadaki gelişmelerin gerisinde kalmaması için uğraşıyoruz. Özellikle son dönemde gündeme gelen "Yeni Nesil Kooperatifleri" büyük bir dikkatle izliyoruz. Bu modelin ülkemiz şartlarında nasıl uygulanabileceği üzerine projeler geliştiriyoruz.

Yeni nesil kooperatif; geleneksel kooperatif yapısıyla, yatırımcıların sahip olduğu kurumsal değerleri birleştiren yeni bir organizasyon yapısıdır. Bu kooperatiflerin çoğu, tarımsal ürünlerin katma değer eklenmiş ürün haline getirilmesi sürecinde aktif rol oynamakta, bu da üretici üyenin üretim ve pazarlamadan doğan çıkarlardan yararlanmasına olanak sağlamaktadır. İyi yönetilen bir Yeni Nesil Kooperatif üreticilerin tarla üretimini katma değeri yüksek ürünlere dönüştürmesini sağlamaktadır.

Yeni Nesil Kooperatifler üyelerine; daha güvenli bir pazar, daha fazla pazarlama gücü, pazarlama ve üretim kârlarında artış, yeni iş imkânları ve gelir kaynakları yaratma imkanları sağlamaktadırlar.

Yeni Nesil Kooperatiflerin önemli özelliklerinden birisi de, "bir üye bir oy" (one member one vote) prensibidir. Bu ilke, her katılımcıya kooperatifte gerçek anlamda bulunmanın hazzını vermekte, üyeler arasında birbirlerine güven duymalarını sağlamaktadır. Çünkü her üye kooperatifin faaliyetleri konusunda söz söyleme hakkına sahip olmaktadır.

Yeni Nesil Kooperatiflerin diğer önemli bir özelliği de, kooperatifin faaliyetlerine esas olan ürünleri üyelerin temin etmeleri ve düzenli olarak ürün sunma vaadinde bulunmalarıdır. Bu şekilde kooperatifler iyi bir pazarlama ağı kurarak oldukça başarılı olmaktadırlar. Üyeler ayrıca kendi kooperatiflerine sundukları ürünlerinin kaliteli olması için de özel itina göstermektedirler.

Bu yeni modelin ülkemiz kooperatifçiliğinde sorun yaşanan alanlarda oldukça başarılı olacağını düşünüyoruz. Son yıllarda Avrupa'da ve ABD'de başarılı olan birçok kooperatif, bu modeli uygulayarak hedeflerine ulaşmışlardır.

30 Haziran Kooperatifçilik Kutlamaları, ülkemizde kooperatifçiliğin öneminin kavranmasında, bu kuruluşlara hak ettikleri önemin verilmesinde bizlere yeni fırsatlar sunmaktadır. Bu süreçte Türk Kooperatifçilik Kurumu üzerine düşen görevi yerine getirmekte, kooperatifçiliğin yaygınlaşması ve güçlenmesi için ülke çapında çeşitli faaliyetlerde bulunmaktadır."

(Cihan Haber Ajansı)

BAHCESELFORUMSEL