Organik pamuk üretiminde bir

numara olan Türkiye, zengin Batılıya

göre organik tekstil üretmede avantajlı.

Pazar 2 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşıyor.

Tekstil sektörü artık yeni bir kavramla tanışıyor: Organik Tekstil.

Gıda ve tarım ürünlerinde rastladığımız "organik" sıfatı, artık tekstil ve hazır giyim sektöründe de telaffuz edilmeye başlanıyor. Organik tekstil için öncelikle "organik pamuk" üretilmesi gerekiyor.

İşte Türkiye'nin asıl şansı burada. Dünyadaki organik pamuğun yüzde 40'ını üreten Türkiye, organik pamuk ve tekstilde dünyanın üretim merkezi haline gelme şansına sahip. Fiyat rekabeti nedeniyle güç kaybeden Türk tekstil sektörüne, "organik tekstil" ile Avrupa'nın çevreye duyarlı, alım gücü yüksek müşteri kitlesine üretimin yolu görünüyor.

Organik tekstil hem yeni bir kapı açmaya, hem de Türk tekstil sektörünün "imajını yükseltmeye" aday.

EKOhaber'in değişik kaynaklardan edindiği bilgilere göre, son dönemde düşük işçiliğe dayalı rekabet gücünü yitirmeye başlayan ve kan kaybeden tekstil sektörünün önündeki en önemli fırsatlardan birisi organik tekstil. Bunun iki kaynağı var. Birisi gelişmiş ülkelerde tüketicilerin organik ürünlere yönelmesi ve alım gücü yüksek Batılıların açtığı bu pazarın hızla büyümesi, diğeri ise Türkiye'nin organik pamuk üretiminde dünyada bir numara olması.

Organik pamuk merkezi

Organik tekstil ve pamuk, doğaya ve insan sağlığına saygılı üretim anlayışının göstergesi olarak görülüyor. Özellikle son dönemde küresel ısınma kaygıları bu konudaki hassasiyeti artırdı. Organik pamuk üreten 22 ülke arasında yüzde 40'lık pazar oranıyla ilk sıraya yerleşen Türkiye, önemli bir avantaja sahip. Son dönemde tekstil sektöründe ciddi bir kayıp yaşayan Türkiye, yakın gelecekte "organik pamuk merkezi" olarak büyük bir katma değer yaratabilir.

Organik tekstil nedir?

Organik ürün, üretim süreçlerinde herhangi bir kimyasal madde kullanılmayan ve insan sağlığını bu yönüyle tehdit etmeyen ürün anlamına geliyor. Pamuk, tarlada üretilen doğal ve organik bir ürün. Ancak pamuk, yetiştirilmesi sırasında pestisit, insektisit, fungisit, herbisit, defolyant gibi çeşitli zirai mücadele ilaçlarının yüksek miktarlarda kullanıldığı bir bitki. Düşünün ki, 2003'te pamuk tarlalarına 25 bin ton pestisit atılmış. İnsektisit (böcek ilacı) kullanımı daha vahim. Tarımdaki toplam insektisitin yüzde 25'i pamukta kullanılıyor. Halbuki pamuk üretimi, toplam zirai üretimin sadece yüzde 3'ü.

Tarlaya atılan zırai mücadele ilaçlarının sadece yüzde 0,1'i mücadele edilen zararlılara ulaşıyor. Kalanı toprağa, suya, havaya karışıyor. Organik pamuk yetiştirilirken hiçbir şekilde kimyasal kullanılmıyor, bunun yerine doğal hayvan gübresi, yeşil gübre ve biyolojik mücadele yapılıyor. "Tuzak bitkiler", "faydalı böcekler", bilinçli ürün rotasyonu organik pamuk üretiminin anahtarları.

Türkiye şanslı

ABD'de organik pamuk üretimi gerilerken, Türkiye'de artıyor. Zira ABD'de kullanılan pamuk tohumlarının büyük bir kısmı genetiği değiştirilmiş (GM), yüksek verimli cinsler. Ayrıca pamuk bu ülkede, çok büyük arazilerde, makine ile hasat edilir. Makineli hasatta tüm mahsulün aynı zamanda olgunlaşmasını ve yaprakların dökülmesini sağlamak için elle hasada oranla fazladan defolyant türü kimyasal maddeleri kullanılması gerekir. Türkiye ise GM tohum kullanılmaz, pamuk elle toplanır, aşırı zirai ilaç kullanılmaz, el emeği nispeten ucuzdur. Ayrıca Türkiye dünya'nın 7. büyük pamuk üreticisi ve Türkiye'de pamuk daha ziyade küçük ve orta büyüklükteki çiftçiler tarafından yetiştirilir, pamuk ziraatı çok iyi bilinir. Pamuk elyafı kalitelidir. Üstelik Türkiye, dünyanın en büyük organik pamuk pazarı olan Avrupa'ya yakın. Dünyada, tekstilde kullanılan hammaddenin yarısını pamuk oluşturuyor. Pamuğun yüzde 27'si Çin, yüzde 14,5'i Hindistan, yüzde 9,7'si Pakistan, yüzde 7,7'si ABD ve yüzde 6,6'sı da Türkiye'de işleniyor. Yani tekstilin korkulu rüyası sayılan Çin pamuğun da en çok işlendiği yer. İşlenen pamuğun ise sadece yüzde 1'i organik.Organik pamuk satışı 2001-2005 arasında her yıl yaklaşık yüzde 35 artarak, 245 milyon dolardan 583 milyon dolara yükseldi. Nike, Timberland, Marks&Spencer, H&M, Ikea, Levi's, Wal-Mart, GAP gibi büyük pamuk alım grupları orgaik pamuk alımını 2013'e kadar yüzde 10'a çıkarmayı hedefliyor. Pazarın bu yıl veya gelecek yıl 2 milyar dolara ulaşacağı hesaplanıyor.

Organik pamuk üretimi

Dünyada yılda 23 milyon ton pamuk üretiliyor. Organik pamuk üretimi ise henüz 50 bin tonu bile bulmuyor. Türkiye 1997'de bin 800 ton olan üretimi, 1999 yılında 6 bin 82 tona çıkardı. Şu anda 13 bin ton civarında. 2003 yılında 9 bin 756 hektar arazide 34 bin 877 ton organik kütlü pamuk üretildi.

Organik pamuk ve tekstil pazarına girmek için sertifika zorunlu. Sertifikalar, Global Organik Tekstil Standartları'na (GOTS) uygunluk durumuna göre veriliyor

Ege pamuğu iyi kalitede bir pamuk olarak ABD'de yetiştirilen Memphis pamuğu ile yarışıyor. Ama memphis pamuğu makineyle hasat edilip, "saw-gin" ile çırçırlanıyor. Pamuğu yapraklarından ayırmak için de bolca "Defolyant" kullanılıyor. Oysa Ege'nin pamuğu, benzersiz bir şekilde az zirai ilaç kullanılarak yetiştirilen, elle toplanan ve "roller-gin" çırçırlanan iyi kalite bir pamuk. Bu yüzde piyasada "Better Cotton-Daha iyi pamuk" diye adlandırılıyor.

Türkiye organik tekstilde de şanslı

Türkiye organik tekstilde de yeterli tecrübe ve altyapıya sahip. Hatta, TÜBİTAK Tekstil Araştırma Merkezi, enzim, ultrasonik, ultraviyole, ozon gibi yeni teknolojileri kombine ederek pamuklu kumaşların önterbiyesini (haşıl sökme, hidrofilleştirme, ağartma) kimyasal madde kullanmadan yapabilecek bilgi birikimine ulaşmış durumda. TÜBİTAK Tekstil Araştırma Merkezi'nde yapılan araştırmaların sonuçlarına göre, dünyada ilk defa hiçbir kimyasal maddeyle muamele edilmeden hidrofil (nem, ter emici) hale getirilebiliyor. Böylece tarladan terbiye dairesine kadar hiçbir kimyasal madde kullanılmadan renkli ve hidrofil doğal tekstil mamuller elde edilebiliyor. Bu ürünler çevreciler için en kıymetli ürünler. Organik giysiler Türkiye pazarında pek bilinmiyor. Meraklıları ancak yurtdışından siparişlerle getirebiliyor. Türkiye'de bu işi yapan firmalar da tamamen ihracata çalışıyor. Türkiye Tekstil, Hazır Giyim Deri Sanayi, Teknoloji ve Tasarım Araştırma Geliştirme Vakfı (TARGEV) Yönetim Kurulu Başkanı Nebahat Kılıç, Türkiye'nin organik pamuk üretimindeki liderliğini, belirli bir strateji geliştiremediğinden dolayı Hindistan ve Pakistan'a bırakmak üzere olduğu uyarısını yaptı.

Organik ürünlerin fiyatları, normal pamuklu ürünlerin fiyatının yüzde 50 üstünde. Yüksek fiyat, şimdilik talebi düşük tutuyor. Organik tekstillere en fazla talep, kadın ve erkek iç giyimi, bebek giyimi için geliyor. Kimyasal maddelere karşı cilt hassasiyeti ya da alerjisi olan erişkinler de bu alana yöneliyor.
ekohaber