Dam Koruğu (Sedum sieboldii)
Genel Özellikleri
Yaprakları yuvarlak, mavi-gri, kenarları kırmızı; pembe, gövdesi sürünücü ve sarkıcı formda, sukkulent karakterli bitkilerdir. Vatanı Japonya’dır. Tabiatta 600 türü bulunan Sednum cinsinin başka süs bitkileri yetiştiriliciliğinde önemli olan türleri S.allontoides, S.bellum, S.lineara, S.lineare, S.morganianum ve S.pachyphyllum’dur.
İklim İstekleri
Kışın sıcaklığı 8-10 C olan yerlerde bulundurulmalı ancak 5 C’nin altına düşmemelidir. Orantılı nemi düşük olan yerlerde zarar görmeden yetişebilir. Aydınlık ve güneşli yerleri sever.
Toprak İstekleri
Hacim olarak 3 kısım tınlı toprak, 2 kısım kaba kum ve 1 kısım turbanın karışımıyla elde edilir.
Üretim Teknikleri
Üretimi tohum ve çelikle yapılır. Tohumlar Mart-Nisan aylarında ekilirler. Çimlenme için gerekli sıcaklık 15-18 C’dir. Çelik ile üretme, Nisan-Eylül ayları arasında alınan 2.5-7.5 cm uzunluğundaki sürgünlerin kum içerisine dikilmesi suretiyle yapılır.
Gübreleme
Her yıl Şubat-Mart aylarında saksı değiştirme yapılır. Nisan-Ağustos ayları arası 2 haftada bir kez 1-2 g/1 kompoze gübre verilir.
Sulama
Bitki kuraklığı oldukça dayanıklı olmasına karşın yazın bol su verilirse daha iyi gelişirler. Kışın dinlenme döneminde saksı toprağı hafif nemli tutulmalı;ilkbahar başlangıcında verilen su azar azar artırılmalıdır.
Budama
Kuruyan ve çürüyen yapraklar kesilip uzaklaştırılmalıdır.
Hastalık ve Zararlıları
Önemli hastalıkları Kök Çürüklüğü ve Pas; zararlıları ise Nematodlar ve, Sümüklü Böcekler, Yaprak Bitleri ve Unlu Bitler’dir. Siyah kök çürüklüğü, bu hastalıktan etkilenen bitkilerde gerilmeler, yaşlı yapraklardan başlayan kloroz ve çoğunlukla solgunluk belirtileri görülür. Köklerde çürümeler olur. Korteks (kabuk tabakası) genellikle açık kahverengi, bazı hallerde siyah renk alır. Hastalık etmeni olan fungus toprakta uzun süre yaşama yeteneğinde olan çok sayıda klamidosporlar oluşturur. Mücadelesi, saksı toprağının patogen ile bulaşık olmamasına dikkat edilmeli ve saksı toprağının çok nemli bırakılmamalıdır. Kök Ur Nematodları; Süs bitkilerinin köklerinde dişisi armut şeklinde, erkeğinde ince uzun iplik şeklindedir. Toprak altında bitkinin kökleri içinde beslenirler. Bitkiyi emer ve emme sonucu gelişerek irili ufaklı urlar oluşur. Bitkinin su ve besin maddesini engeller. Bu sayede bitkide bodurlaşma, sararma ve geişmede gerilemeler görülür. Mücadelesi; Nematodlara karşı kullanılan ilaçlar bitkiye zarar verdiği için, bitkinin ekim ve dikiminden önce Dichloropropene ile plastik örtü altında fümigasyonu yapılmalıdır. Buharlı toprak sterilizasyonunda nematodlar ortalama 15 dk 55 C’de yapılan ilaçlı mücadelede 1m3 harca 3 g katılmak suretiyle Aldicarb 15 kullanılmaktadır. Sümüklü böcekler yumuşak ve çıplak vücutlu olup, renkleri esmer, kiremit veya grimsi renkte olabilirler. Süs bitkisinin yaprak ve sürgünlerini kemirerek zararlı olurlar. Mücadelesi, öncelikle sümüklü böcekler toplanıp yok edilmeli veya Metaldehyde etkili hazır zehirli yemlerden birisi akşamüzeri salyangoz ve sümüklü böceklerin geçebileceği yerlere yığınlar halinde konmalıdır. Yaprak bitleri, Püseron, ballık adları ile tanınırlar. Vücutları yumuşak bazen hafif tozlu veya bir mum salgısı ile örtülü olabilirler. Renkleri yeşil, siyah, sarı, kırmızı, beyaz ve kahverengimsidir. Yaprak bitleri bitkileri sokup bitki öz suyunu emerek yaşar. Emme sırasında salgıladıkları toksik ve tahriş edici maddelerle yaprak kıvrılması veya şişkinlik gibi anormal oluşumlara neden olurlar. Yaprak sararır ve kurur. Virus hastalıklarını taşıyarak önemli zararlara yol açarlar. Mücadelesi, aşağıda adı ve kullanım dozu verilen ilaçlardan birisi su ile karıştırarak uygun bir pülvizatörle bitkiye püskürtülmelidir. Parathion-methyl 35 E.C. ( sıvı görünümünde % 20-50 arasında etkili madde içeren) 10 cc’lik 10/1 suya preparat veya Malathon 20 E.C. ( sıvı görünümünde % 20-50 arasında etkili madde içeren) 25 cc’lik 10/1 suya preparat kullanılabilir. Unlu bitler; Kabuklu bitlerle akraba olmalarına rağmen süs bitkilerindeki önemleri dolayısıyla farklılık göstermektedir. Sarımsı renkte olan vücudun üzeri una benzer mumlu maddelerden oluşmuş bir örtü tabakasıyla kaplı olduğundan beyaz renkte görünür. Kabuklu bitlerle bitkilerde benzer zararlar göstermeleriyle birlikte ilaçlarla mücadelesi şu şekilde yapılmaktadır; Azinphos-methyl 35, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 10 cc preparat, Dichlorvos 50, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 20 cc preparat, Diazinon 20, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 20 cc preparat, Malathion 50, , E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 20 cc preparat seklinde hazırlanıp bitkiye verilir.