Zeytinlerde Soğuk Zararı
Genellikle zeytin bölgelerimizde Akdeniz iklimi hüküm sürmekte olup kışları ılık ve yağışlı, yazlar ise sıcak ve kurak geçmektedir. Ancak kuzey Ege yöresinde özellikle Çanakkale ve civarında zaman zaman tehlikeli soğuklar vuku bulmaktadır.Marmara bölgesinde de zaman zaman tehlikeli soğuklar zararlanmalara sebep olmaktadır. Nitekim sonyıllarda özellikle geçtiğimiz kış aylarındaki soğuk ve donlar ekstrem bölgelerin zeytinciliğini önemli ölçüde olumsuz şekilde etkilemiştir. Oysa uygulanacak bazı kültürel tedbirlerle ağaçların kısmen soğuğa karşı mukavemetini arttırmak mümkündür. Soğuktan zarar görmüş zeytinliklere ise uygun budama ve gerekli bakım tedbirleri uygulanarak yeniden verimli hale getirilebilir. Soğuktan Korunmak Üzere Alınması Gereken Önlemler Soğuğun zararlı etkisinden korunmak için öncelikle üzerinde durulacak konu zeytinlik tesislerinde yer seçimidir. Seçilecek yerin zeytin ağacının yetişme koşullarına haiz olması gerekir. Böylece uygun şartlarda tesis edilen zeytinliğe gerekli bakım tedbirlerinin tekniğine göre uygulanması ile ağaçların kısmen soğuktan korunması mümkün olabilir. Budama: Budama soğuk tehlikesi olmayan yerlerde hasattan sonra kış dinlenme dönemi içerisinde yapılabilir. Ancak soğuk zararı görülen yerlerde budama geç kış donlarından sonra yapılmalı çünkü budanmış ağaçlar budanmayanlara nazaran soğuktan daha çok etkilenmiştir. Soğuğa maruz bölgelerde özellikle soğuğun göllenebileceği çukur yerlerde tacın soğuktan zarar görmesini önlemek üzere ağaçlar yüksekten taçlandırılmalıdır. Gençleştirme budamalarında kalın dal kesimi tedricen yapılmalıdır. Gübreleme: Zeytin ağacının beslenmesinde yer alan en önemli besin maddeleri azot,fosfor ve potasyumdur.Gübreleme ile bu besin maddelerinin ihtiyaca göre zamanında ve uygun bir şekilde verilmesi lazımdır. Sulanmayan şartlarda azotlu gübreler şubat ayı içerisinde ve bir defada verilmelidir. Sulanan koşullarda ise azotlu gübrelerin 2/3 ilkbahar ve yaz dönemi içerisinde ve geri kalan 1/3 ‘ü sonbaharda verilmeli . Ancak şiddetli soğuk zararı söz konusu olan yerlerde sonbahar azotlu gübre uygulaması yapılmamalıdır. Soğuğa maruz kalan bölgelerde tek taraflı azotlu gübre uygulamasından kaçınılmalı, potaslı gübrelemeye önem verilmelidir. Sulama:Zeytin ağacının sürgün oluşturduğu,meyvesini geliştirdiği ilkbahar ve yaz dönemlerinde yağışlar ihtiyaca cevap verecek düzeyde değildir. Genellikle Haziran ve Eylül dönemi kurak geçer. Bunun için bu dönemlerde sulama yapmak gerekir .soğuk ve don tehlikesi olan yerlerde Eylül ayından sonra sulama yapmamak lazım. Çünkü oluşacak yeni sürgünler kışa hazırlıksız gireceğinden soğuklardan zarar görür. Uygun Ara Ziraatin Seçimi:Yapılacak ara ziraatinin zeytine zarar vermemesi ,su,gübre,v.s.gibi istekleri açısından zeytin ağacı ile uyuşması gerekir. Soğuk tehlikesine maruz yörelede aşırı azotlu gübrelemeye ve geç sonbahar sulamalarına ihtiyaç duyan sebze yetiştiriciliği gibi ara ziraat türlerine yer verilmemelidir. Soğuktan zrar görmüş zeytinliklerin tekrar verimli hale getirilmesi için uygun bakım tedbirlerine yer verilmesi gerekir.Bu tedbirler budama, gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadeledir. Şidetli Soğuk Ve Dondan Zarar Görmüş Zeeytinliklerde Yapılması Gereken Uygulamalar
Budama:Soğuğun şiddetine göre ağacın etkilenme durumları ve yapılacak uygulamalar aşağıdaki gibi olmalıdır. *Soğuk zararı sürgün uçlarında ve yapraklarda yer yer sararma ve kurumalar şeklinde olmuşsa budama; hemen soğuk zararını müteakip o ilkbahar da kuru dalcıkları kesip temizlemek suretiyle hafif olmalı. * Soğuk zararı 2-3 yıllık dal ve dalcıklarda çatlamalar meydana gelerek kabuk renkleri bronzlaşmış ve kahverengimsi bir renk almışsa bu durumda iklimi mülayim olan yerlerde bir gelişme dönemi bekleyerek sonbahardan itibaren budama yapılabilir. Ancak soğuğa maruz yörelerde budama bir yıl bekledikten sonraki ilkbaharda kuru dal ve dalcıkları kesmek suretiyle yapılmalı.Bu uygulama sırasında bir önceki ilkbahar döneminde meydana gelmiş sürgünlerin bazıları zayıf ve istenmeyen şekilde sıklık yaratabilir bunlar uygun bir şekilde seyreltilmeli. Ağaç 2-3 yıl içerisinde yeniden meyve verecek duruma gelir. Budamadan hemen sonra kanser tehlikesine karşı mutlaka bakırlı preparatlarla ilaçlanmalı ve kanser bulaşık bölgelerde budamalar yaz aylarında yapılmalıdır. 2-3 Yıllık dallarda soğuk zararı ve budaması *Soğuk zararı ağaç tacını tümüyle tahrip etmiş ve ana dallarda yer yer kabuk çatlamaları ve yarılmalarına neden olmuşsa .bu durumdaki ağaçlara hiçbir müdahale yapmadan ertesi ilkbahara kadar beklenilir. Bekleme süresi içerisinde ana dalların sağlam kalan ve gövdeye bağlandığı yerlerin üst kısımlarından birçok sürgün meydana gelecektir. Birinci yıl ana dallar en kuvvetli sürgünün oluştuğu kısmın 5-10 cm üzerinden kesilmeli. İkinci yıl oluşan sürgünlerin % 50 ‘ye yakını kesilip çıkarılmalı .Gövde üzerinde ve turpta meydana gelecek gereksiz sürgünlerde kesilmelidir. Üçüncü yıl bu sürgünlerden geleceğin ana dallarını oluşturacak kuvvetli ve iyi dağılım gösterenlerden 7-8 adet bırakılır diğerlerinin uçları kuvvetlice kesilir Dördüncü yıl bırakılan 7-8 sürgünden 1-4 adedi ana dal olarak bırakılır diğerlerinin ucu kesilir . Bir önceki yıldan ucu kesilen dallar kesilip çıkarılır. *Soğuk zararı ana dal ve hatta gövdenin değişik bölgelerine kadar etkili olmuşsa soğuk zararını tam anlayabilmemiz için yine bir yıl beklemek zorundayız. Ağaç tacını tümüyle tahrip ağaçlarda soğuk zararı ve budaması Bu bekleme süresi içerisinde gövdenin sağlam kalan yerlerinden kuvvetli ve zayıf sürgünler meydana gelecektir. Gövde sağlam ve genç ise bu kuvvetli sürgünün oluştuğu yerin üst kısmından gövde kesilmeli ancak gövde içi boşalmış , yaşlı, gayri muntazam ve sağlıksız ise ağaç gövdesi kuvvetli sürgünlerin çıktığı yer dikkate alınmadan toprak seviyesinden kesilmelidir. İkinci yıl mevcut sürgünler içerisinde sıklık yaratan ve zayıf olanların % 50 ye yakın kısmı kesilmeli o yıl başkada bir kesim yapılmamalıdır. Üçüncü yıl gövde etrafında iyi dağılım gösteren 1-4 adet kuvvetli sürgün ana dal olacak şekilde bırakılmalı ve bu ana dallar üzeride kesim yoluyla hiçbir müdahale yapılmamalı ancak sıklık yaratan ve birbirileri üzerine binen sonradan çıkarılması düşünülen sürgünlerin uçları alınır.Ana dallarda aşırı boylanma olursa uçları dışa bakan bir sürgün üzerinden kesilmelidir.Gövde seviyesinden ve dipten gelen sürgünler yabani ise aşılanacak kalınlığa geldiğinde aşılanmalıdır. Soğuk zararı ana dal ve hatta gövdenin değişik bölgelerine kadar etkili olmuşsa -Soğuk zararı köke kadar inmiş , turp büyük ölçüde zarar görmüş ise ağaçlar sökülerek bahçe yeniden tanzim edilmelidir. Bitki Koruma
Soğuk etkisiyle oluşan kabuk çatlamaları ,yarık ve yaralar hastalık etmenleri için birer giriş kapısıdır.Özellikle kanserle bulaşık yörelerde bu çatlak ve yarıklardan kanser bakterisi ağaç içerisine nüfus ederek canlı ur ve siğiller oluşturur.Bunu önlemek için soğuklardan hemen sonra % 2 lik ilkbahar ve sonbahar yağışlarından önce %1 lik bordo bulamacı ile ilaçlama yapılması gerekir. Kanser görülen yerlerde bordo bulamacı ile yapılan bu koruyucu mücadelenin yanında kanserli dallar Temmuz- Ağustos aylarında kesilerek temizlenmeli ve kesilen kısımlara %5’lik bordo bulamacı uygulanmalıdır. Ayrıca hasattan sonra % 2 ‘lik ve İlkbahar yağmurlarından önce % 1’lik bordo bulamacı uygulaması yapılmalıdır. Gübreleme
Yaprak toprak analizleri yapılarak eksik besin elementleri verilmelidir.


marmarabirlik