· Ayvalık · Edremit yağlık, Şakran, Midilli, Ada zeytini · Edremit · Çanakkale, Ege Bölgesi Körfez yöresi, İzmir, İçel, Antalya, Adana, Kahramanmaraş ve Mardin’e kadar uzanmaktadır. · Toplam ağaç sayısının %19’unu, Ege Bölgesinin %25,3’ünü oluşturur. Yağı kimyasal ve duyusal özellikleri yönünden birinci sırada yer alır. Bölgesinde yağlık olarak değerlendirilir. · İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir, · Meyve orta büyüklükte, · Orta derecede periyodisite gösterir, · Mekanik hasada uygun yapıya sahip, · Verimi iyi, · Kendine verimli, · Soğuğa kısmen dayanıklıdır, · Çelikle çoğaltılır.
· Büyük Topak Ulak · Topak Aşı · Tarsus · İskenderun, Anamur, Erdemli, Tarsus, Seyhan, Sütçüler-Isparta. · Akdeniz Bölgesi’nde yaklaşık 300.000 ağaç var. Etli ve lezzetli olduğundan, yeşil çizme zeytin olarak iyidir. · İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir, · Meyve iri, · Periyodisite gösterir, · Hasatta meyve kolay berelenebilir, · Verimli, · Soğuğa ve kurağa aşırı duyarlı değil, · Aşı ile çoğaltılır.
· Çakır · İzmir · İzmir ve civarı. · Yağlık bir çeşittir. Yağı kimyasal ve duyusal özellikleri yönünden Ayvalık, Memecik, Memeli ve Erkence’den sonra 5. sıradadır. Yeşil sofralık olarak da değerlendirilebilir. · Çok kuvvetli gelişir, · Meyve orta büyüklükte, · Şiddetli periyodisite gösterir, · Meyvenin tutunması kuvvetli olduğundan hasadı zordur, · Erken meyveye yatar, verimlidir, · Kısmen kendine verimlidir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Çekişte · Kırma, Memeli · Ödemiş · İzmir’in Kiraz, Torbalı ve Ödemiş ilçeleri, Aydın’ın Nazilli, Sultanhisar ve Yenipazar ilçeleri. · 1,3 milyon ağaç sayısı ile toplamın %1,5’ini oluşturur. Genelde yetiştirildiği yerlerde yeşil kırma zeytin olarak değerlendirilir. · Çok kuvvetli gelişir, · Meyve iri, · İyi bakım şartlarında düzenli ürün verebilir, · Verimli, · Soğuğa karşı duyarlı değildir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Çelebi · İznik Çelebi · İznik · Bursa’nın Gemlik, İznik, Orhangazi, Kocaeli’nin Merkez, Gölcük ve Bilecik’in Merkez, Osmaneli, Gölpınarı ilçeleri. · 400.000 civarında ağaç sayısı ile Marmara Bölgesi’nin %5’ini oluşturur. Yeşil sofralık olarak değerlendirilir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyve çok iri, · Kısmen periyodisite gösterir, · Orta düzeyde verimlidir, · Soğuğa karşı aşırı duyarlı değildir, · Aşı ile çoğaltılır.
· Çilli · Tekir, Provens, Goloz · Kemalpaşa · İzmir’in Bornova, Kemalpaşa, Manisa’nın Turgutlu ilçeleri. · Toplam ağaç sayısı 70.000 adettir. Çoğaltma sorunu var. Küçük çekirdekli ve etli olan meyveleri yeşil sofralık olarak değerlendirmeye uygundur. · Çok kuvvetli gelişir, · Meyve iri, · Periyodisite gösterir, · Verimi iyi, · Hasatta meyve kolay berelenebilir, · Kısmen kendine verimlidir, · Soğuğa karşı aşırı duyarlı değildir, · Aşı ile çoğaltılır.
Domat · Akhisar · Manisa’nın Akhisar, Turgutlu, Saruhanlı, İzmir’in Merkez, Kemalpaşa, Selçuk, Aydın’ın Merkez, Söke, Karacasu, Kuyucuk ilçeleri. · Toplam ağaç sayısının %1,4’nü oluşturur. Yeşil sofralık özellikle dolgu zeytini olarak değerlendirilir. · İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir, · Meyve iri, · İyi bakım koşullarında düzenli ürün verir, · Verimli, · Erken meyveye yatar, · Geç sulamalarda soğuğa karşı duyarlıdır, · Aşı ile çoğaltılır.
· Edincik Su · Erdek su, Su zeytini · Edincik · Balıkesir’in Bandırma, Edincik ve Erdek ilçeleri. · Toplam ağaç sayısı 30.000 adettir. Siyah sofralık olarak değerlendirilir. Su oranı yüksek yağ oarnı düşüktür. · Orta kuvvette gelişir, · Meyve iri, · Periyodisite gösterir, · Verimi orta düzeydedir, · Hasatta meyve kolay berelenebilir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Eğriburun · Nizip · Gaziantep’in Nizip, Hatay’ın İskenderun, Şanlıurfa’nın Halfeti ilçeleri. · Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ağaç sayısı 300.000 adettir. Siyah ve yeşil sofralık olarak değerlendirilir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyve küçük, · Periyodisite gösterir, · Oldukça verimlidir, · -7oC’de dallar zarar görür, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Erkence · İzmir yağlık, Yerli yağlık · İzmir · İzmir çevresi. · Toplam ağaç varlığının %3,5’ini oluşturmaktadır. Yaklaşık 3 milyon adet ağaç bulunmaktadır. Esasen yağlık olarak değerlendirilir. Yağ özellikleri Çakır’dan önce gelir. Nemli bölgelerde Phoma oleae mantarı nedeniyle hurma oluşumu olur; meyvenin acılığı gider ve doğrudan yeme olumuna gelir. · İyi bakım şartlarında oldukça kuvvetli gelişir, · Meyve orta iriliktedir, · Şiddetli periyodisite gösterir, · Verimi orta düzeydedir, · Kısmen kendine verimlidir, · Meyvelerin tutunma kuvveti zayıf olup, hasat öncesi erken döküm sorundur. · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Gemlik · Triliye, Kaplık, Kıvırcık, Kara · Gemlik · Bursa, Tekirdağ, Kocaeli, Bilecik, Kastamonu, Zonguldak, Sinop, Samsun, trabzon, Balıkesir, İzmir, Manisa, Aydın, İçel, Adana, Antalya, Adıyaman ilerini içine alan çok geniş bir coğrafyada yetiştirilir. · Marmara Bölgesi’ndeki ağaç varlığının %80’ini, toplam ağaç sayısının %11’ini oluşturur. Sayı bakımından Memecik ve Ayvalık çeşitlerinden sonra 3. sırada yer alır. · Orta kuvvette gelişir, · Meyve orta iriliktedir, · İyi bakım şartlarında düzenli ürün verir, · Verimlidir, · Kısmen kendine verimlidir, · Soğuğa karşı kısmen dayanıklıdır, · Çelikle çoğaltılır.
· Halhalı · Derik · Mardin, Hatay, Gaziantep, Kahramanmaraş · Coğrafi dağılım alanı içinde 2 milyon civarında ağaç bulunmaktadır. Yeşil kırma zeytin olarak bölgede tüketilmekte, geri kalanı komşu Arap ülkelerine ihraç edilmektedir Siyah sofralık veya yağlık olarak da değerlendirilmektedir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri orta iriliktedir, · Verimi orta düzeydedir, · Kuvvetli periyodisite gösterir, · Soğuğa karşı aşırı duyarlı değildir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· İzmir sofralık · İzmir · İzmir civarı · Yeşil sofralık olarak değerlendirilir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri çok iridir, · Çok şiddetli periyodisite gösterir, · Verimi düşüktür, · Kendine kısırdır, · Hasatta meyve kolay berelenebilir, · Çelikle çoğaltılır.
· Kalembezi · Nizip · Gaziantep’in Nizip ilçesi ve Kilis. · İrili ufaklı ve yağ bakımından zengin meyveleri ile yağlık olarak değerlendirilir. İklime bağlı olarak hurma oluşturabilir. İri meyveleri siyah sofralık olarak değerlendirilir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri çok küçüktür, · Periyodisite gösterir, · Verimli, · Soğuğa hassas, aşırı kuraklıkta meyve kalitesi düşer, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Kan Çelebi · Nizip · Gaziantep civarı · Olgun meyve ve meyve özsuyu pembe-kırmızı renktedir. Pembe olum döneminde çizme pembe zeytin olarak işlenebilir. Yeşil sofralık olarak değerlendirilir. · İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir, · Meyveleri çok iridir, · Periyodisite gösterir, · Verimi iyi, · Soğuğa duyarlı, · Çelikle çoğaltılır.
· Karamürsel Su · Su zeytin, Kalamata · Karamürsel · Kocaeli’nin Karamürsel, Gebze, Gölcük ilçeleri ve Bursa civarı. · Toplam ağaç sayısı 200.000 adettir. Çok az oleaeuropein içerdiğinden işleme sırasında kolayca tatlanır. Yağ oranı düşüktür. Kalamata zeytini adı altında siyah sofralık olarak işlenir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri çok iridir, · Periyodisite gösterir, · Verimi iyi · Soğuğa duyarlı, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Kilis Yağlık · Kilis · Kilis, Gaziantep’in Merkez ve Oğuzeli, Şanlıurfa’nın Merkez, Kahramanmaraş’ın Türkoğlu, Mardin’in Cizre ilçeleri. · Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin ağaç sayısının %52’sini, toplam ağaç varlığımızın %2,8’ini oluşturur. Meyveleri yüksek oranda yağ içerir. Yağ kalitesi yüksektir. Salkım şeklinde ve mercimek iriliğinde meyve oluşur. Hasadı zordur. · Orta düzeyde gelişir, · Meyveleri çok küçüktür, · Verimi iyidir, · Mutla periyodisite gösterir, · Soğuğa karşı duyarlı değil, · Çelikle ve yumru ile çoğaltılır.
· Kiraz · Topan Kiraz ve Oval Kiraz adlı iki tipi var. · Akhisar’ın Yayaköy kasabası · Manisa civarı · Meyve sapı uzun olduğundan hasadı zordur. Olgun meyveleri kiraza benzer. Siyah sofralık olarak değerlendirilir. · Kuvvetli gelişir, · Meyveleri iridir, · Şiddetli periyodisite gösterir, · Soğuğa karşı aşırı duyarlı değil, · Çelikle ve aşıyla çoğaltılır.
· Manzanilla · Manzanillo · İspanya’nın Cordoba şehri · İspanya’nın Endülüs Bölgesi, Amerika, İsrail ve Avustralya. · Ülkemize 1974 yılında getirilmiştir. Toplam ağaç sayısı 160.000 adettir. Sofralık olarak değerlendirilir. İspanyol usulü yeşil sofralığa uygundur. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri orta iriliktedir, · İyi bakım koşullarında düzenli ürün verir, · Verimi iyi, · Kendi kendine yeterli tozlanır, · Soğuğa duyarlıdır, · Çelikle çoğaltılır.
· Memecik · Taş arası, Aşıyel, Tekir, Gülümbe, Şehir, Yağlık. · Muğla · İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla, Antalya, Sinop, Kahramanmaraş, Kastamonu’ya kadar geniş coğrafya. · Ege Bölgesi ağaç varlığının %50’sinden fazlasını, toplam ağaç varlığımızın %45,5’ini oluşturur. Yağlık ve yeşil sofralık olarak değerlendirilir. Kalite yönünden Ayvalık çeşidinden sonra gelir. İspanyol usulü yeşil zeytine işlenir. Çekirdeklerin çimlenme oranı yüksektir. · İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir, · Meyveleri iridir, · Genelde şiddetli periyodisite gösterir, · Verimli, · Kısmen kendine verimli, · Soğuğa ve kurağa karşı aşırı duyarlı değildir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Memeli · Emiralem, Ak zeytin, Çekişte · Menemen · İzmir’in Menemen, Kemalpaşa, Manisa’nın Turgutlu ilçeleri. · 80.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Sofralık ve yağlık olarak değerlendirilir. Kalite yönünden Memecik çeşidinden sonra gelir. Kırma zeytin veya İspanyol usulü işlemeye uygundur. · İyi gelişir, · Meyveleri iridir, · Periyodisite gösterir, · Verimi iyidir, · Kısmen kendine verimlidir, · Sulanan koşullarda soğuğa karşı duyarlıdır, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Nizip yağlık · Nizip · Gaziantep’in Nizip, Kahramanmaraş’ın Merkez, Mardin’in Cizre ilçeleri. · Güneydoğu Bölgesi ağaç varlığının %38’ini, toplam ağaç varlığımızın %2’ini oluşturur. Yağ bakımından oldukça zengindir. Kalite yönünden Kilis yağlık ve Halhalı’dan sonra gelir. Siyah sofralık olarak da değerlendirilir. Hurma oluşumu görülebilir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri irili ufaklıdır genelde küçüktür, · Periyodisite gösterir, · Verimi iyidir, · Sıcağa ve kurağa karşı aşırı duyarlı değildir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Samanlı · Tatlı Zeytin. · Karamürsel · Kocaeli’nin Karamürsel, Bursa’nın İznik ilçeleri. · Toplam ağaç sayısı 10.000 adettir. Yeşil sofralık olarak değerlendirilir. Oleaeuropein içeriği düşük olduğundan kısa sürede tatlanır. Bu nedenle Tatlı zeytin olarak da adlandırılır. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri orta iriliktedir, · Kısmen periyodisite gösterir, · Verimi orta düzeydedir, · Soğuğa duyarlıdır, · Çelikle ve dip sürgünleri ile çoğaltılır.
· Sarı Haşebi · Haşebi · Altınözü · Hatay civarı. · 600.000 civarında ağaç sayısı bulunur. Akdeniz Bölgesi ağaç varlığının %7,5’ini, toplam ağaç varlığımızın %0.7’sini oluşturur. Yağlık ve siyah sofralık olarak değerlendirilir. Hurma oluşumu görülür. · İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir, · Meyveleri küçüktür, · Verimi düşüktür, · Şiddetli periyodisite gösterir, · Soğuğa duyarlıdır, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Sarı ulak · Tarsus · İçel’in Merkez, Erdemli, Gülnar, Adana’nın Seyhan, Kozan, Yumurtalık ilçeleri. · 500.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Akdeniz Bölgesi ağaç varlığının %6’sını, toplam ağaç varlığımızın %0,6’sını oluşturur. Siyah ve yeşil sofralık olarak değerlendirilir. · Kuvvetli gelişir, · Meyveleri orta iriliktedir, · Periyodisite gösterir, · Verimi orta düzeydedir, · Soğuğa duyarlıdır, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Saurani · Savrani · Altınözü · Hatay civarı. · 500.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Toplam ağaç varlığımızın %0,6’sını oluşturmaktadır. Yağ bakımından zengindir ve yağlık olarak değerlendirilir. Siyah ve yeşil sofralık olarak da değerlendirilir. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri küçüktür, · Periyodisite gösterir, · Verimlidir, · Soğuğa duyarlıdır, · Aşı ile çoğaltılır.
· Tavşan yüreği · Ters yaprak · Fethiye · Muğla’nın Fethiye, Antalya’nın Akseki ilçeleri, Karaman. · 30.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Özellikle Antalya’da yeşil sofralık, Muğla’da siyah sofralık olarak değerlendirilir. Yağ içeriği düşüktür. · Kuvvetli gelişir, · Meyveleri çok iridir, · Genellikle düzenli ürün verir, · Verimi orta düzeydedir, · Hasatta meyve kolay berelenebilir, · Aşı ile çoğaltılır.
· Uslu · Akhisar · Manisa’nın Akhisar, Turgutlu, İzmir’in Kemalpaşa, Selçuk, Muğla’nın Merkez, Yatağan ilçeleri. · 900.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Toplam ağaç varlığımızın %1’ini oluşturur. Meyvelerin tam olgunluktaki parlak koyu siyah rengi ve tadı nedeniyle siyah sofralık olarak tercih edilmektedir. · Sulanan koşullarda çok kuvvetli gelişir, · Meyveleri orta iriliktedir, · İyi bakım şartlarında düzenli ürün verir, · Verimi orta düzeydedir, · Soğuğa hassastır, · Hasatta meyve kolay berelenebilir, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.
· Yağ çelebi · Gaziantep · Gaziantep’in Nizip ilçesi, Kilis. · Yağlık olarak değerlendirilir. Hasat önü meyve dökümü görülür. · Orta kuvvette gelişir, · Meyveleri iridir, · Periyodisite gösterir, · Verimi iyidir, · Soğuğa duyarlıdır, · Aşı ve çelikle çoğaltılır.